لا جرم نفخ روح الأمين نفس رحمانى را در مريم متضمن باشد صورت روحانيه و صورت عنصريه عيسى را - عليه السّلام - و هو المطلوب . فالعناصر صورة من صور الطبيعة . و ما فوق العناصر و ما تولد عنها فهو أيضا من صور الطبيعة . يعنى صور نوعيه كه عناصر راست ، روحانيه يا جسمانيه ، صورى است فايضه بر طبيعت كليّه . و صورى كه بالاتر از عناصر اربعه است چون صور سماوات سبع ، و آن چه از او متولد است از صور ملايكهء [ 212 - پ ] سماويه آن نيز از صور طبيعيه است . پس ضمير « عنها » راجع باشد به لفظ « ما » و تأنيث به اعتبار باشد كه در معنى اوست كه آن صور سماوات و صور ملايكهء متولَّده از سماواتاند . و جايز است كه راجع باشد به عناصر ، و معنى بر اين تقدير آن باشد كه صورى كه « 79 » فوق عناصر است كه سماوات است و بالاتر از آن چه متولد مىشود از عناصر ، به وجود سماوات كه آن صور ملايكهء سماويه است آن نيز از صور طبيعيه است . و چون سماوات و آن چه از او متولد است عنصريه است ، و آن چه بالاتر از اينهاست از صور عرش و كرسى و ملايكه ، كه در وى است ، طبيعيه است نه عنصريه ، شيخ فرمود : و هي الأرواح العلوية التي فوق السموات السبع . پس ضمير راجع به صورى [ است ] كه بالاتر از سماوات و عناصر است « 80 » كه از او تعبير كرده شد به ما فوق العناصر و ما تولد عنها من صور الطبيعية ، پس معنى آن باشد كه صورى كه فوق السماوات است آن صور أرواح است . يعنى ملايكهء علويه كه عرش و كرسى راست و آن چه بالاتر از اوست از عقول و نفوس مجرّده . و سماوات را از آن جهت داخل در عناصر داشت كه متولد است از او ، چنان كه در حديث آمده است كه سماوات مخلوق از دخان ارض است . و قال تعالى : * ( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَهِيَ دُخانٌ ) * « 81 » ، و لهذا شيخ - قدّس الله سرّه - فرمود : و أما أرواح السموات السبع و أعيانها فهي عنصرية ، فإنها من دخان العناصر المتولد عنها .

--> « 79 » قا : صور كه . « 80 » قا : « است » نبود . « 81 » س 41 ى 11 .