« لَمْ نَجْعَلْ لَه من قَبْلُ سَمِيًّا » . اول در اكوان آنست كه چيزى از جنسش « 4 » بر وى سابق نباشد . پس چون يحيى را - عليه السّلام - پيش از او هيچ هم نامى نبود اعنى « 5 » تا عهد او هيچ يحيى نام در ميان انام نبود ، لا جرم اوّل مسمّى به اين اسم شد . و حق سبحانه او را يحيى نام نداد مگر براى آن كه ذكر زكريا به او زنده گردد كه از حق يحيى را او طلبيده بود كه « فَهَبْ لِي من لَدُنْكَ وَلِيًّا . يَرِثُنِي وَيَرِثُ من آلِ يَعْقُوبَ وَاجْعَلْه رَبِّ رَضِيًّا » « 6 » و ميراث انبياء ذكر جميل است . فجمع بين حصول الصفة التي فيمن غبر ممن ترك ولدا يحيا به ذكره و بين اسمه بذلك . فسماه يحيى فكان اسمه يحيى كالعلم الذوقي . پس جمع كرد در ميان اسم و صفتى كه بدان صفت زنده مىگردد ذكر [ 263 - پ ] آن كه از گذشتگان فرزند گذاشته است از آن كه ذكر زكريا به وى زنده گشت ، و عين او نيز مسمّى شد به يحيى . پس نام او زنده مىگرداند ، چنان كه علم ذوقى نفوس جاهله را حيات مىبخشد . فإن آدم حيى ذكره بشيث و نوحا حيى ذكره بسام ، و كذلك الأنبياء . و لكن ما جمع الله لأحد قبل يحيى بين الاسم العلم منه و بين الصفة إلا لزكريا عناية منه . پس ذكر آدم زنده گشت به شيث - عليهما السّلام - و ذكر نوح به سام . و همچنين هر يكى را از انبياء - عليهم السّلام - ذكر ايشان به أبناء كرام زنده گشت ، و لكن حق تعالى ديگران را روزى نكرد فرزندى كه در احياء آباء جامع باشد در ميان اسم و صفت . پس موهبت حق زكريا را آن چنان فرزندى كه جامع در ميان اين دو امر است ، عنايتى است الهى در حق او . إذ قال « فَهَبْ لِي من لَدُنْكَ وَلِيًّا » فقدم الحقّ على ذكر ولده كما قدمت آسية ذكر الجار على الدار في قولها « عِنْدَكَ بَيْتاً في الْجَنَّةِ » . يعنى : وقتى كه زكريا گفت : « مرا از حضرت خود وليى بده » . پس تقديم حق كرد به « كاف » خطاب بر ذكر ولد ، چنان كه آسيه تقديم كرد ذكر جار بر ذكر دار ، در اين قول كه « عِنْدَكَ بَيْتاً في الْجَنَّةِ » « 7 » .

--> « 4 » پا : كه از جنس چيزى . « 5 » قا : و + اعنى . « 6 » س 19 ى 5 - 6 . « 7 » س 66 ى 11 .