است شرع خاتم رسل را در ظاهر ، و اتباع احكام او در شرع بتقديم مىرساند ، و اين صورت متابعت او موضع لبنه فضه است و به انطباعش در وى ، متابعت تمام مىگردد و بعد از او متابع نمىماند ، چنان كه بعد از او هيچ ولى نمىماند . كما أشار بقوله : « فإذا قبضه الله و قبض موسى زمانه بقي من بقي مثل البهائم لا يحلون حلالا و يحرمون حراما يتصرفون به حكم الطبيعة شهوة مجرّدة عن العقل و الشرع فعليهم يقوم الساعة » . تمثيل نبوّت به لبنه از آن جهت كرد [ كه ] در فضه بياض است و سواد ، و بياض مناسب انوار حقانيّه ، و سواد مناسب ظلمت خلقيّه و نبوت صفت خلقيّه است و در وى حقيّه ، لا جرم بدين دو جهت صورت لبنه فضى را مناسب است و ذهب از آن روى كه از مختلفين مركب نيست و همه اشرف است . و اين خاتم همچنان كه متابعت شرع و احكامش مىكند در ظاهر ، همان معنى را در سرّ از حضرت حق نيز أخذ مىكند ، چه او را اطلاع هست بدانچه در علم است از احكام الهيه و مشاهد است آن را كه اگر اين رؤيت و مشاهده نباشد ، خاتم ولايت نتواند بود . و اين ديدن امر الهى را بر آن چه در غيب است موضع لبنه ذهبيه است از آن كه او آخذي است از معدنى كه ملك از آن أخذ مىكند ، [ 43 - ر ] و به رسول مىرساند ، و اين معدن حق است سبحانه و تعالى . و اگر فهم كنى و اطلاع يا بى بدانچه اشارت كرديم كه انبيا از اين روى اهل ولايتاند و ساير اوليا حق را نمىبينند مگر از مشكات خاتم اوليا ، حاصل شود ترا علمى كه نافع باشد در آخرت . يا معنى آنست كه دريابى رمزى را [ كه ] بر آن اشارت كرديم كه خاتم ولايت همان خاتم رسل است كه ظاهر مىگردد در آخر براى بيان اسرار و حقايق ، چنان كه بيان كرد در اوّل احكام و شرايع علمى هر آينه نافع حاصل كرده باشى و بدانى كه اعتبار معنى راست و اختلاف صورى قادح اتحاد معنوى نيست . بيت : اختلاف صور آمد سبب كثرت و بس چون ز تنها گذرى دلبر تنها بينى سقف و ديوار چو مانع شود از پرتو شمس نور خورشيد به هر خانه مجزا بينى صورت جزوى هر خانه چو ويران گردد نور بىشايبهء كثرت أجزاء بينى فكل نبى من لدن آدم الى آخر نبى ما منهم أحد يأخذ الا من مشكاة خاتم النبيّين و ان تأخر وجود طينته ، فإنه بحقيقته موجود ، و هو قوله صلَّى الله عليه و سلَّم : « كنت نبيا و آدم بين الماء و الطين » . و غيره من الأنبياء ما كان نبيا الا حين بعث . پس از آدم تا آخرين انبيا هر نبى أخذ نبوت نمىكند مگر از مشكات خاتم