كنيم « 11 » : شرح مؤيد الدين بر فصوص الحكم ، شرح عبد الرزاق كاشى و شرح قيصرى ، شاگرد عبد الرزاق كاشى « 12 » . 2 - شروح معتبر فارسى بر فصوص الحكم شروحى كه بر كتاب فصوص الحكم نوشته شده است ، اغلب به زبان عربى است و عرفا و صوفيّهء فارسى زبان در تأليفات خود به زبان عربى بيشتر توجه داشتند تا زبان فارسى . علت اين أمر همان رسالتى بود كه زبان عربى از آغاز تمدن اسلامى براى بيان افكار و انديشه‌هاى انديشمندان اسلامى داشت ، و حوزه‌هاى علمى اسلامى قريب به اتفاق از زبان عربى در امر تعليم و تعلَّم استفاده مىكردند . زبان عربى در حقيقت زبان گوياى اسلام بود ، و علما و دانشمندان غير عرب نيز در بيان انديشه‌هاى خود بدان زبان مىپرداختند . اما بايد پذيرفت كه صوفيه براى ترويج زبان فارسى و اشاعه فرهنگ ايران زمين توجه خاصى داشتند و كتابها و تأليفات خود را به زبانى تدوين مىكردند كه در مسير رواج انديشه‌هاى آنان بيشتر مؤثر باشد . به اين علت صوفيهء ايرانى براى رواج عقايد خود بيشتر از زبان فارسى بهره گرفته‌اند . ارزش ميراث صوفيّه در پروراندن زبان فارسى به حدّى است كه شايد با ناديده گرفتن آن ، و تنها در صورت نبودن اين آثار ، زبان فارسى در محدوده‌هاى ديگر نيز از بين مىرفت . « 13 » . بنا بر اين ، شرحهايى نيز به زبان فارسى توسط بزرگان صوفيّه ايران بر كتاب فصوص الحكم نوشته شده است كه از شناخته ترين آنها كتابهاى زير است : 1 - نصوص الخصوص في شرح الفصوص - ركن الدين شيرازى ( 744 ) « 14 » .

--> « 11 » شيخ حيدر آملى ، نصّ النّصوص ( چاپ كربن و عثمان يحيى ) ، ص 13 ، بند 39 . « 12 » قيصرى در مقدمهء شرح خود بر فصوص الحكم از استادش عبد الرزاق كاشى نام مىبرد . « 13 » عبد الحسين زرين كوب ، ارزش ميراث صوفيه . « 14 » موضوع رسالهء دكتر مظلوم ( اين شرح با قراينى كه در دست است انتساب آن به ركن الدين شيرازى مشكوك به نظر مىرسد . رك : حاجى خليفه ، ذيل كشف الظنون ، ج 3 ، ص 192 و مقدمه عثمان يحيى بر شرح حيدر آملى ص 33 ) .