خود را كه تازه مىسازد بلندتر كند از خانه همسايه‌ها وأهل محله خود ، نه از تمام شهر ، پس هرگاه آن در مقام منفردى باشد معلوم نيست كه لازم باشد كه طول بناى خود را از بناى مسلمين پست‌تر كند ودر مساواة با بناى همسايه خلاف است وحرمت آن معلوم نيست . واما هرگاه خانه‌اى از مسلمى بخرند كه مرتفع باشد از همسايگان ، آن را به حال خود مىگذارند وهرگاه خراب شود وخواهد از نو بسازد ، جايز نيست كه بلندتر كند وبه هر حال ظاهر فتواى علما بلكه صريح آنها در خانه وهمسايه خانه است . اما عدم جواز مرتفع كردن خانه از باغ مسلمين ، پس در آن ، دليلي ظاهر نيست واين يهودي كه باغي خريده وعمارت بايره در آن هست ، كسى را نمىرسد منع از تعمير آن وبلند كردن از باغهاى مسلمين . بلى اگر خانه‌هاى همسايه در آنجا باشد جايز نيست ومىتوانند قدر مرتفع را خراب گردانند . 453 - سؤال : مملكتي كه داخل مفتوح العنوه بوده باشد ومسلمين در آن مملكت ، قراء وبيوتات جارى نموده وبه مالكيت متصرف گرديده وبيع وشرى نيز نموده باشند وبعضي از قراء مزبوره خراب ولم يزرع وداخل موات ومدت متمادى در وقتي كه آباد بوده است سلاطين عصر متصرف گرديده به خالصه عمل نموده‌اند ومشهور به وقف نيز مىباشد كه مشخص نمىشود كه بر چه وقف است واثرى از خود محيى محل مزبوره موجود نيست ، آيا اختيار محل معروضه با مجتهد عصر است يا اينكه هر يك از مسلمين آباد نمايند مختارند ؟ محل مذكور را يكى از مسلمين ، حال خواسته باشد آباد نمايد وبه حليه آبادي بر آورده ، موافق قانون شرع مقدس نبوي ( ص ) مىبايد ، به چه نحو وبه چه طريق رفتار نمايند ؟ جواب : هر زمينى كه يد ملكيت بر آن ثابت شده ، خواه در مملكتي باشد كه مفتوح العنوه باشد وخواه غير آن ، محكوم است به ملكيت آن مالك ، تا خلاف آن ثابت شود وفرقى نيست ما بين اينكه محيى به قصد تملك مالك شده يا به بيع يا غير آن . پس هرگاه