446 - سؤال : به شرف عرض مقدس عالي مىرساند كه در مرحله تكليف خود متحير ماندم وهيچ امرى موجب شبهه مخلص نشده ، الا آنچه بعضي از ثقات مذكور نموده‌اند كه بندگان عالي فرموده‌اند در اين سال ، امنيت طريق حج نيست وراه خيال اين مخلص اين بوده كه به شياع ثابت شده كه سال گذشته ، امنيت از طريق شيراز بوده وجمعى كثير از تجار نيز مذكور نمودند كه از اينجا تا " لحسا " و " قطيف " امن است وبه تصرف شاه است برا وبحرا ، وجماعتى كه از حج آمدند متفق بودند كه از قطيف تا مكة ، نهايت امنيت دارد به اعتبار نفاذ امر سعود خذله الله . وميل آن به روانه شدن حاج از اين طريق وبه اعتبار اينكه ، اين طايفه كسى را كه أمان بدهند محقون الدم مىدانند وأمان داده است در سال سابق در مكة معظمه بالاخبار المتواترة ، علاوة بر اينكه قافله را ، طايفه تسنن بلكه كفار هم در أمان مىدانند ومتعرض آن نمىشوند مگر دزد ، ودزد در همه جا هست ، بلكه دزد اين راه كمتر است وچيزى كه در دل خلجان مىكند نيست ، مگر مرحله كربلاى معلى كه موجب زيادتى كينه آن ملعون با شيعه شده باشد كه گاه است با طايفه شيعه كه وارد به أو بشود تلافى كند . اين به نظر قاصر ، وقعى ندارد ، يكى به جهت اين كه قضية ( 1 ) نجف اشرف مكرر واقع شده وأصلا از براي قافله ضررى نداشته وپدرش را عجم ( 2 ) كشت موجب امرى نشد واين كه اخبارى كه مذكور مىشود كه از كسان أو كشته شده است قطعي ، بلكه ظني هم نيست . منتهاى امر ، آن است كه بر سر ولايتي لشكر كشيد وآنها به تشويش خود دفاع كردند وآن ملعون با وجود تقلب أو در طريقه خود ، چگونه طايفه‌اى را كه أمان داده باشد به آن اذيت مىرساند به تقريب تقصيري كه غير آنها كرده‌اند . وديگر از روزى كه واقعه كربلا اتفاق افتاد تا روزى كه أمير حاج از جانب سعود به

--> 1 و 2 : قيام آل سعود به تحريك ومساعدت انگليس سال 1147 ه‍ - ق شروع شده محمد بن سعود در سال 1179 در گذشت وپسرش عبد العزيز در سال 1216 كربلاى معلى را غارت وقتل عام كرد ودر سال 1218 در مسجد " درعيه " بدست يك فرد شيعه كشته شد ونوبت به پسرش سعود بن عبد العزيز رسيد كه حكومت أو از 1218 تا 1229 بود وسؤال كننده از أوضاع همان سال ها گزارش مىدهد كه شهر نجف نيز چندين بار مورد حمله آنان قرار گرفته بود .