الميرزا القمي
244
جامع الشتات ( فارسي )
أستاذ خود نقل كرده تقويت اين قول را وخود هم گفته كه باكى نيست به اين قول وگفته است كه روايات محمول بر غالب است كه عمدا كسى ترك نماز نمىكند . ونمازهايى كه بر غير وجه صحيح كرده به سبب مسامحه در تحصيل مسئله ، آنها را هم حمل بر عمد كرده ، وبنابراين ، اين را از افراد نادره شمردن غريب است . خصوصا به ملاحظه حال أغلب عوام الناس ، بلى مىتوان گفت كه متبادر از لفظ صلاة وصيام متروكه كه در أحاديث وارد شده ، اين است كه نمازهاى ديگر أو بر وجه صحيح واقع شده وآن فوتى كه حاصل شده از راه نكردن نماز وروزه است نه از راه بطلان نماز وروزه . وابن إدريس ويحيى بن سعيد قايل شدهاند ( چنان كه در ذكرى نقل كرده ) به اينكه قضا مىكنند از ميتى روزه را كه در آن تفريط كرده باشد ونمازى را كه در حال مرض موت فوت شده باشد ، نه غير آن ، واز ابن جنيد نقل كرده كه مريض هرگاه واجب شود بر أو نمازى ، پس تأخير كند از وقت خود تا بميرد ، قضا كند أو را ، ولى أو ، چنان كه قضا مىكند حجة الاسلام را وروزه را به بدن خود ، يعنى خود ولى بكند واگر در عوض اين مدى تصدق كند عوض هر دو ركعتي ، مجزى است از أو ، پس اگر نتواند در عوض چهار ركعت مدى بدهد واگر نتواند مدى در عوض نماز هر روز بدهد ، ومدى در عوض نماز شب ودر ذكرى گفته بعد از نقل اين قول ، كه همچنين گفته است سيد مرتضى ( ره ) . وبعد از آن از ابن زهره نقل كرده اينكه هرگاه كسى بميرد وبر أو نمازى باشد واجب است بر ولى أو قضا . وبعد از آن حكايت اجزاى تصدق را ذكر كرده ، چنان كه از ايشان نقل كرده . وبعد از آن ، ابن زهره گفته " وذلك بدليل الاجماع وطريقة الاحتياط " اين اقوالى است كه شهيد در ذكرى در مبحث قضاى نماز ذكر كرده . وحاصل اين أقوال را در دروس به اين عبارت نقل كرده : ويجب ان يقضى الولي جميع ما فات من الميت وخير ابن الجنيد بينه وبين الصدقة المذكورة انفا وبه قال المرتضى وابن زهره وقال ابن إدريس وسبطه لا يقضى الا ما فاته في مرض موته وقال المحقق يقضى ما فاته لعذر كمرض أو سفر أو حيض بالنسبة إلى الصوم لا ما تركه عمدا . وظاهر آراى أو در دروس متغير شده واين ، اقوالى است كه در كتاب صلاة در مسئله