الميرزا القمي
236
جامع الشتات ( فارسي )
الا أنه قال الشعر كما بيناه في تفسير آية سورة الحاقة فالمعنى انه ليس كذلك ، لان الشعراء هم الذين في كل واد يهيمون ويقولون ما لا يفعلون ويركن إليهم ويصغى لهم ويبتعهم الغاوون وهو ليس كذلك . وقد عرفت وجه صحة الاستنتاج ، لان المؤمنين الهاجين لهم والواقعين في اعراضهم بظاهر منسك ألفاظهم منهم ولكنهم في الحقيقة ليسوا منهم فصدق الاستثناء لسبب صدق صناعة الشاعرية فيهم فإن لم يكن في قالب الشعر أيضا ، والمراد من الحديث نفى إرادة الشاعر بمعنى الآتي بالكلام لموزون ، مطلقا فان التبعية والركون انما هو بالنسبة إلى المعنى لا إلى اللفظ الموزون من حيث إنه لفظ موزون كما بيناه . 394 - سؤال : هرگاه كسى وصيت كند كه هفتاد سال صوم وصلاة از جهت أو استيجار كنند ، بفرمايند كه بايد در صوم ، ترتيب به عمل آيد يا نه ؟ به اين معنى كه اگر چند نفر در يك روز صائم باشند به نيابت يك منوب عنه صحيح است يا نه ؟ بلكه مثلا يك ماه صوم بايد سى يوم روزه داشته شود كه هرگاه دو نفر يك روز ، روزه بگيرند به عوض دو روز محسوب نخواهد شد ؟ جواب : در صوم ، ترتيب واجب نيست ، بلكه سى نفر نايب در يك روز به نيابت يك ماه رمضان را مى تواند گرفت ، بلكه شصت نفر دو ماه را ، وهكذا ودر أصل صيام أعوام فائته ، هم قصد ترتيب ، شرط نيست . 395 - سؤال : شخصي كه مدت العمر ماههاى صيام را صائم بوده ، بطلان صوم مدت عمر آن را نمىفهمم . آيا صحيح باشد استيجار صيام رمضان مدت العمر ؟ جواب : خوشا به حال شما كه اشكال در صحت صوم نداريد . مگر صوم ، همين نان وآب نخوردن است واين همه خلافات واشكالات را در مسائل صوم فراموش كردهايد ؟ وچنان كه صلاة مركب است از افعال وأذكار وتروك وطوارى ، صوم هم عبارت است از تروك بسيار مشروط به نيت ، محدود به فجر وغروب . ودر تروك خلافيه اشكالات عظيمه است وتا كسى نداند كه ترك چه چيزها را بايد بكند چگونه روزه گرفته است ومحض ترك اتفاقي لا يشعر ، كافى نيست ، پس بايد نيت بكند كه من فردا از طلوع فجر