كند به خانه سابقه ورفع حاجت بشود ، پس ترك خمس در قيمت زايد بر آن مقدار از زمين ، مشكل است ، ولكن اظهر جواز است . 365 - سؤال : شخص مزبور ، پول خمس داده هم داشته است ، آيا آن خرج گل كارى از آن محسوب مىشود يا نه ؟ وآن خانه سابقه قدرى موروثى آن شخص بوده وقدرى را ابتياع نموده است ، وجه آن خانه خمس دارد يا نه ؟ جواب : مؤنه سال ( خرج خانه ساختن به قدر حاجت باشد يا ساير اخراجات ) اظهر اين است كه از پول خمس داده ، وضع مىشود وهرگاه اخراجات خانه ساختن از پول خمس داده ، تمام شد ديگر در قيمت آن خانه كهنه خمسي نيست ، مگر اينكه آن خانه را به پول خمس نداده ، خريده باشد . 366 - سؤال : شخصي پول خمس داده داشته ودر بين سال ، كسب نموده وآنچه نفع كه پيدا كرده است با قدرى از سرمايه خرج خانه ومؤنه سال كرده ، آيا اين خرج را از پول خمس كند وخمس نفع را بدهد ، يا آنكه چون خرج شده است نفع ، خمس ندارد ؟ . جواب : مجرد خرج كردن نفع ، باعث عدم اعتبار مؤنه از پول خمس داده نمىشود بلكه اظهر اين است كه مقدار سرمايه را وضع مىكند واخراجات كه كرده از پول خمس داده ، وضع مىكند وآنچه از نفع هم صرف ضروريات مؤنه شده ، هر گاه پول خمس داده ، وفا نمىكرد وبه اين نفع تمام كرده ، آن را نيز وضع مىكند وآنچه فاضل آيد از نفع واز مؤنه سال ، خمس آن را مىدهد . 367 - سؤال : چون رأى عالي اين است كه مؤنه سال از چيزى كه شأن آن خرج كردن نيست وضع نمىشود وسرمايه از شأن آن خرج كردن نيست ، هرگاه سرمايه به قدرى باشد كه ربح آن زايد از كفايت مؤنه سال آن شخص باشد ، آيا خمس به مقدار زايد سرمايه ، تعلق مىگيرد يا نه ؟ جواب : سرمايه به قدرى كه منافع آن كفايت أو كند در خور زي أو ، از جمله مالي است كه مؤنه از آن وضع نمىشود ، وهرگاه زايد بر آن باشد بايد مؤنه را از آن حساب كرد ، يعنى از آن زايد . مثلا صد تومان سرمايه دارد وبه پنجاه تومان سرمايه ، كار أو