جواب : بلى ، بعد از ياس از صاحب ، رد مظلمه بدهند اعني آن مال را تصدق كنند از براي صاحبش . 361 - سؤال : در أجناس ما يحتاج ، خمس تعلق مىگيرد يا نه ؟ جواب : اگر مراد ، آن أجناس ما يحتاج ، أثاث البيت ضروري از ظروف وفروش وحيوان ركوب ومحلوب به جهت صرف خانه وأمثال آنهاست ، در اينها خمسي نيست ، بلى از منافع آنها ، اگر از مؤنه سال ، فاضل بيايد ، خمس هست . 362 - سؤال : شخصي چند عيال دارد ومعاش أو از معامله مىگذرد ، تخمينا سى تومان تنخواه دارد واز جمله سى تومان ، پنج تومان نقد مىباشد وپنج تومان أجناس كه موجود مىباشد وبيست تومان ديگر نسيه در نزد مردم مىباشد ، وحال كه مىخواهد خمس بدهد كداميك را خمس بدهد وخمس را به كي بدهد ونصفه حصه امام را مىتواند به فقراى سادات بدهد ، يا بايد به مجتهد داد ؟ وهر سال كه حساب مىكند معاش گذشته ومايه ، باز به اين نحو قدرى نقد وقدرى جنس مىباشد وقدرى نسيه در نزد مردم مىباشد . جواب : هرگاه به جهت گذرانيدن معيشت عيال ، كمتر از سى تومان مايه وفا نمىكند ومنافع كمتر از سى تومان مايه ، به جهت گذران أو كافى نيست در أصل مايه خمس واجب نيست ، خواه موجود باشد وخواه نسيه در نزد مردم وآنچه از منافع آن از خرج ساليانه أو زياد آيد بر آن زيادتى خمس واجب است ودر باب خمس هرگاه دسترس به مجتهد عادل دارد همه را به أو بدهد بهتر است واگر همه را ندهد مىتواند نصف حصه سادات را خود به سادات فقرا بدهد وحصه امام را به مجتهد عادل برساند كه به سادات برسانند از باب تتمه وهرگاه دسترس به مجتهد نداشته باشد اذن خاص از أو بگيرد ، يعنى أو را مأذون كند هر وقت حصه امام در نزد أو جمع شود به سادات فقرا بدهد وهرگاه آن هم ممكن نشود بهتر آن است كه به صلاح ( 1 ) بعضي از طلبه علوم و

--> 1 : اين يك نوع " اذن عام " است كه ميرزا ( ره ) مىدهد .