جواب : هرگاه قصد ريا نداشته مىتواند گرفت ، هر چند قصد تقرب هم نداشته باشد واما هرگاه به قصد ريا ضامن شده پس هر چند در نظر چنين مىنمايد كه اين دين در معصيت خدا باشد وجايز نباشد كه از سهم غارمين ادا شود لكن ظاهر اخبار اين است كه أصل مصرف بايد معصيت نباشد ، نه اينكه اين شخص معصيت نكند در حين استدانه ، خلاصه اينكه اين شخص اين دين را از براي مصرف صحيح به ذمه گرفته ، هر چند طريق ذمه گرفتن بر وجه غير صحيح باشد نه اينكه از براي مصرف غير صحيح گرفته مثل شرب خمر واسراف وأمثال اينها . والحاصل ، ظاهر جواز است خصوصا با توبه از ريا وهرگاه از سهم فقرا بگيرد در وقتي كه قادر بر مؤنه سال نيست واز آن سهم كه گرفته اداى دين كند وبعد از آن به ازاى آن مؤنه بگيرد ظاهرا اشكالى نداشته باشد . 351 - سؤال : كسى كه امامت نماز جماعت نمىكند ومتوجه تحصيل وتدريس ، هيچ يك نيست وقدرت بر كسب هم دارد وبه واسطه طبابت ، استطاعت به هم رسانده ومدت چند سال است كه نقدي وجنسي از ديوان اخذ مىكند به عنوان وظيفة ، آيا اين وجه بر أو حرام نيست ومنافى عدالت أو نيست وهرگاه اراده توبه داشته باشد ، لكن چند سال قبل وجه را خورده است چه بايدش كرد ؟ جواب : هرگاه كسى از جمله مصالح عامه مسلمين نباشد وظيفة گرفتن أو ( يعنى از باب خراج زمين‌هاى خراجيه گرفتن ) صورتي ندارد ، خصوصا بدون اذن مجتهد عادل واين فعل ، منافى عدالت است وتوبه أو حاصل مىشود به استغفار وندامت بر ما سلف وعزم بر ترك ورد آنچه به مصرف رسانيده از آن وجوه ، به اذن مجتهد عادل .