الميرزا القمي
128
جامع الشتات ( فارسي )
عدول كرد مگر بعد از ظهور ارجحيت مجتهد ديگر . خلاصه هر چند علما گفتهاند كه بعد از عمل به قول مجتهدي عدول نمىتوان كرد در همان مسئله به ديگرى مگر با موت أو ، يا تغيير رأى أو يا ظهور فسق أو ، ولكن اين سخن بر اطلاق خود باقي نيست ، زيرا كه دليل در آن مسئله همان است كه از باب اختيار أحد امارتين مجتهد است در أدله شرعيه ، واين دليل همچنانكه در امارتين مجتهد ، بعد از تبدل به رجحان اماره دوم تمام نيست ورجوع مىكند به أرجح ، مقلد هم بايد چنين باشد . وبدان كه اين سخن در وقتي است كه مجتهد أول ، حكم صريح كند به ترك جمعه مطلقا ولو من باب الاحتياط ، ولكن هر گاه فتوى أو حرمت باشد ، به اين معنى كه تكليف خود را نماز جمعه فقط داند به عنوان بت نه اين كه از باب احتياط هم جايز نباشد ، پس امر آسانتر خواهد بود . 290 : سؤال : هر گاه جمع فيما بين جمعه وظهر ، أحوط شد نه واجب ، آيا جمع نمودن چنانچه موجب كلام وغيبت فيما بين الناس شود ، آيا ترك نمودن در اين صورت أرجح است يا نه ، بلكه آيا به سبب خوف ملامت ، ترك عبادت بي صورت است يا خير ؟ جواب : هر كس غيبت مىكند خود معصيت كرده وطاعت خود را به آنها داده عوض غيبت ( أرأيت الذي ينهى عبدا إذا صلى ) . وبه اين جهت نمىتوان ترك احتياط كرد . 291 : سؤال : هر گاه مأموم قبل از امام تكبير بگويد به اعتقاد اينكه امام تكبير گفته است وبعد ظاهر بشود كه امام ، تكبيرة الاحرام نگفته بود ، آيا نماز مأموم در اين صورت باطل است يا بايد قصد انفراد نموده ، نماز را تمام نمايد ؟ جواب : نماز باطل است وقصد انفراد نفعي ندارد ، خصوصا در وقتي كه در حال ركوع متذكر شود هم باطل است ، چون به نيت اقتدا داخل شده بود وشكى نيست كه نماز جماعت ونماز فرادى دو نوعند از نماز ظهر ومتباينانند وگاه است كه تباين به محض نيت حاصل مىشود ، مثل نماز صبح ونافله آن وصبح استيجارى ، كه ميانه آنها