شرايط احكام ضرورية نماز وروزه را هيچ نمىدانسته ، آيا در صورت مزبوره بر ولد مزبور واجب اقت كه نماز وروزه پدر را قضا نمايد تا هنگام برائت ذمه ، اصالتا ونيابتا يا نه ؟ جواب : هر چند مشهور علما ، واجب مىدانند قضاى هر نماز وروزه [ را ] كه از پدر ، فوت شده باشد وظاهر اين است كه آنچه بر وجه غير صحيح به عمل آمده به منزله فوت است ، ولكن اظهر در نزد حقير ، وجوب همان عبادتي است كه به سبب عذرى فوت شده باشد مثل مرض وسفر وأمثال آن ، ح البتة ابراء ذمه والد ، امرى است مرغوب ومطلوب ، لكن وجوب اين معلوم نيست در هر عبادتي . 254 - سؤال : هرگاه مصلى شك نمايد در ركعت آخر نماز ظهر وركعت أول نماز عصر ونداند كه ركعت مزبوره از آخر نماز ظهر است يا از أول نماز عصر ، چه كند ؟ جواب : بنا را به ظهر گذارد وبعد عصر را بكند . 255 - سؤال : هرگاه شك واقع شود فيما بين ركعت آخر نماز مغرب وركعت أول نماز عشا يا فيما بين ركعت آخر يكى از فرايض وركعت أول يكى از نوافل چه كند ؟ جواب : در همه اينها بنا را بر أول بگذارد وتمام كند وشروع در ثاني كند . وتوهم اينكه اين داخل در شك در ركعات مغرب باشد ، بي وجه است . 256 : سؤال : هرگاه تشهد ركعت آخر ، از فرايض سهو شود وبعد از سلام ، به خاطرش آيد ، در صورت منافى ، بعد از سلام وعدم منافى ، هر دو صورت را بيان فرمايند . جواب : هرگاه منافى به عمل نيامده به خاطرش آيد ، تشهد را به عنوان قضا بجا آورد وسجده سهو هم از براي سهو تشهد بكند ، وهمچنين هرگاه منافى به عمل آمده واگر حدث به عمل آمده ، أحوط اين است كه وضو بسازد وقضا كند . 257 : سؤال : هر گاه قبل از ركوع به خاطر آورد كه دو سجده در نماز ترك شده است ، نهايت نمىداند كه از كدام ركعت است يا اين كه دو سجده مذكوره از دو ركعت ترك شده ، است يا از يك ركعت ؟ جواب : هر گاه يقين كند كه دو سجده با هم فوت شده از يك ركعت ، ولكن نداند كه از ركعت أولى فوت شده يا از ركعت ثانيه ، ظاهر اين است كه بنابر اين گذارد كه از