238 - سؤال : بفرمايند كه ترتيب در قضاى صلاة واجب است يا نه ؟ وبر فرض وجوب ترتيب ، در نيابت هم بايد ترتيب را ملاحظه نمود يا نه ؟ جواب : اظهر در نظر أحقر ، عدم وجوب ترتيب است در أصل قضا ، الا در ترتيبات جعليه إلهية ، مثل تقدم ظهر بر عصر ومغرب بر عشا ، نه مثل تقدمات قشريه لازمه نفس أوقات ، مثل ظهرين بر عشائين ، وعشائين بر صبح ، وبه طريق أولى در صلاة استيجار . پس اظهر آن است كه چند نفر در يك روز با هم مىتوانند نماز كرد ، بدون تقدم وتأخر ، بلى أحوط ، ملاحظه ترتيب است ، چنان كه ظاهر مشهور ، است . 239 - سؤال : هرگاه عمرو موصى ، پنجاه سال نداشته باشد ووصيت پنجاه سال صلاة بكند ، وصيت صحيح است يا نه ؟ وبر فرض صحت ، نايب چه نحو نيت كند ؟ نيت قضا بكند يا نيت قربت ؟ جواب : بلى ، هرگاه مقصود أو اين باشد كه احتياط نمازهايى را كرده باشد كه اگر نماز بعضي صحيح نباشد آن زيادتى در عوض آن باشد باكى نيست ، والا در زايد بر قدر واجب ، استيجار صورتي ندارد وقصد قربت كافى است ، زيرا گاه است كه أصل استيجار از راه احتياط است نه از راه علم به شغل ذمگى وبايد دانست كه اينكه گفتيم كه قصد قربت كافى است مراد ما ، قصد عمل منوب عنه است والا عمل نايب موجر ، واجب است وبايد قصد وجوب بر خود را داشته باشد كه بر منوب عنه مستحب بوده از راه احتياط وچون محتمل است كه بعض نمازهاى منوب عنه ، واجب وبعضي مستحب باشد قصد قربت را براي آن گفتيم كه قدر مشترك ما بين آنها باشد . وبايد دانست كه اظهر جواز استيجار عبادات قبل از بلوغ است در حال تمييز ، چون أقوى در نظر حقير ، اين است كه عبادات صبي مميز ، شرعيه است نه محض تمرين ، پس استيجار أزيد از أيام تكليف به اين وجه هم ممكن است . وبدان كه در أصل مسئله اعاده نمازى كه محكوم است به صحت شرعا وقضاى آن در حال حيات يا بعد از ممات ، مجال سخن هست ، وشهيد در ذكرى گفته است كه مشهور شده است ما بين متأخرين علما در كردار وگفتار ( هر دو ) احتياط كردن به قضاى