بعضى اصحاب او گفتند : حكم ظهارش لازم بود و نيّت طلاق از او قبول نكنند ( 1 ) . اگر چهار زن دارد ( 2 ) از هر چهار زن ظهار كند ، از دو وجه بيرون نباشد : يا به يك ( 3 ) كلمه از هر چهار ظهار كند يا از هر يكى به كلمتى ظهار كند . اگر از هر يكى به كلمتى مفرد ظهار كند بر او چهار كفّارت باشد بلا خلاف ، و اگر از همه به يك كلمه ظهار كند ، چنان كه گويد : أنتنّ علىّ كظهر أمّي ، هم چهار كفّارت لازم آيد او را بنزديك ما ، و شافعى را ( 4 ) دو قول است : قول جديد مثل قول ما ، و اين قول درست است بنزديك اصحاب او ، و مذهب ابو حنيفه هم اين است . و در قديم گفت : يك كفّارت واجب بود بر وى . اگر اين يك كلمه چند بار بگويد ، از هر يك بار كفارتى واجب شود او را ، و شافعى هم اين گفت در جديد ، و در قديم گفت : يك كفّارت . بدان كه ( 5 ) ظهار بر دو ضرب باشد : يكى مطلق بود و يكى مشروط . در مطلق كفّارت واجب بود هر گه كه خواهد تا خلوت كند ، و در مشروط كفّارت واجب نبود الَّا عند تشرّط ( 6 ) . و آنچه ( 7 ) مطلق بود كفّارت پيش ( 8 ) از وطى لازم آيد [ و اگر وطى كند پيش از كفّارت ، كفّارتى ديگرش لازم آيد . و هر بار كه وطى كند او را يك كفّارت لازم آيد . چون مشروط باشد و شرط حاصل آيد او را يك كفّارت واجب بود . اگر وطى كند پيش از كفارت ، كفّارتى ديگرش لازم آيد ] ( 9 ) . و بعضى اصحاب ما گفتند : چون ظهار مشروط باشد واقع نشود چون طلاق . مردمان خلاف كردند در سبب وجوب كفّارت ظهار بر سه مذهب . بعضى

--> ( 2 - 1 ) . آد ، كا ، گا و . ( 3 ) . اساس : يا آن كه ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 4 ) . آد ، كا ، گا در او . ( 5 ) . آد ، كا ، گا : پس بدان كه . ( 6 ) . آد ، كا ، گا : الَّا نزد حصول شرط . ( 7 ) . آد ، كا ، گا : آن كه . ( 8 ) . اساس : كفّارتش ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 9 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .