الشيخ أبو الفتوح الرازي
33
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
مرده است ! گفت : دنيا بر خداى خوارتر است از آن كه اين بر اهلش . در خبر است كه : رسول را - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - شترى بود آن را عضباء گفتندى ، با هيچ شتر مسابقه نكردى الَّا ( 1 ) سبق بردى . روزى اعرابى ( 2 ) بيامد بر شترى جوان و با او مسابقه كرد و شتر اعرابى سبق ببرد ناقهء عضباء را . صحابهء رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم ( 3 ) - دلتنگ شدند . رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم - گفت : دل خوش داريد ، انّ حقّا على اللَّه ان لا يرفع شيئا من الدّنيا الَّا وضعه ، بر خدا واجب است كه هيچ چيز از دنيا ( 4 ) رفيع نكند و الَّا وضيع بكند ( 5 ) آن را . و زاهدى را گفتند : دنيا را وصفى كن براى ما ، گفت : هى جمّة المصائب رنقة المشارب لا تمتّع صاحبا به صاحب ، گفت : مصيباتش بسيار است و مشاربش تيره است و دوستى را به دوستى برخوردارى ندهد ، و لابن دريد ( 6 ) : و من عادة الأيّام انّ صروفها اذا سرّ منها جانب يبك جانب و [ قال ] ( 7 ) الاخر : هى الدّنيا تقول بملإ فيها حذار حذار من بطشي و فتكي و لا يغرركم حسن ( 8 ) ابتسامي فقولي مضحك و الفعل مبكى ثابت بن سعيد گفت : دنيا چون دنبال كژدم است كه در او الَّا نيش و زهر نيست . مأمون گفت : اگر دنيا را پرسند كه خود را وصفى كن ، از اين بليغتر نگويد كه شاعر گفت : اذا امتحن الدّنيا لبيب تكشّفت له عن عدوّ في ثياب صديق
--> ( 1 ) . آد ، كا ، گا : كه . ( 2 ) . گا : اعرابيي . ( 3 ) . آد از آن . ( 4 ) . كا ، گا : هر چيز كه آن را در دنيا . ( 5 ) . كا ، گا : رفعتى داد وضيع كند . ( 6 ) . آد ، كا : قال ابن دريد فى هذا المعنى . ( 7 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 8 ) . آد ، كا ، گا : طول .