الشيخ أبو الفتوح الرازي

18

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

مقدّم بود بر صحابه و از هيچ كس در اين دو خصلت باز نگفتند كه از او ، تا در خبر است كه : يك روز اعرابى ( 1 ) بر او سؤال كرد ، او و كيل را گفت : اعط الاعرابىّ ألفا ، اعرابى را هزار ( 2 ) بده . گفت از زر دهم ( 3 ) يا از سيم ؟ گفت : كلاهما عندي حجران فاعط الاعرابىّ انفعهما له گفت : هر دو بنزديك من سنگ است ( 4 ) ، اعرابى را آن ده كه او را نافعتر بود ، امّا قتال كس خلاف نخواهد كردن ، پس آيت اگر تخصيص كنند به قومى دون قومى آنچه مضمون اوست به او لايقتر است از آن كه به ديگر كس . آنكه گفت : اينان نيز كه پس از فتح نفقه و قتال كردند بى نصيب نيستند ، هر كس حظَّ خود دارد . * ( وَكُلًّا وَعَدَ اللَّه الْحُسْنى ) * ، گفت : همه را وعده داد خداى به آن نيكوتر از آنچه كرده باشند . و « حسنى » تأنيث احسن باشد . * ( وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ) * ، خداى تعالى به آنچه شما مىكنيد داناست تا جزا دهد شما را بدانچه مىكنيد . * ( مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّه قَرْضاً حَسَناً ) * ، آنگه تحريض كرد خلق را بر انفاق و زكات و صدقه و نفقه ، گفت : كيست آن كه قرض دهد به خداى تعالى قرضى نيكو ؟ آن دادن تو را قرض خواند تا بدانيد كه جزاى آن واجب است ( 5 ) بمنزلهء ( 6 ) جزاى دين و گزاردن قرض ، آنگه بيان كرد كه : از يك روى با قرض ماند و آن وجوب قضاست ، و از يك روى با تجارت ماند كه يكى را ده عوض باشد و هفتاد هفتصد ( 7 ) ، گفت : خداى دادن آن را مضاعف كند و او را مزدى و ثوابى باشد با كرامت .

--> ( 1 ) . آد : اعرابى . ( 2 ) . آد ، كا ، گا دينار . ( 3 ) . اساس : يا از درم ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 4 ) . آد ، كا ، گا امّا . ( 5 ) . آد ، كا ، گا : بدانيد كه آن را جزا خواهد بود . ( 6 ) . آد ، كا ، گا : قضاى . ( 7 ) . آد ، گا فيضاعفه له .