ماست در منزلت . چون موافقت ( 1 ) مراد ما كند او را مجيب خوانند ، مطيع نخوانند ( 2 ) الَّا بر مجاز ، چنان كه نگويند : أطاع اللَّه فلانا في كذا ، انّما يقال : أجابه اليه . و طاعت در برابر امر بود و ( 3 ) بر عكس ، و اين بيان رفته است پيش از اين . آنگه گفت : * ( أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ ) * ، ايشان مصلحان و رشيدان باشند كه به ره ( 4 ) صلاح و سداد باشند . و ( 5 ) عدول كرد از خطاب به غايب ، ( 6 ) چنان كه گفت ( 7 ) : وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُرِيدُونَ وَجْه اللَّه فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ ( 8 ) ، و قال النّابغة : يا دار ميّة بالعلياء فالسند مرّت و طال عليها سالف الأبد * ( فَضْلًا مِنَ اللَّه وَنِعْمَةً ) * ، أى كان هذا فضلا ، أو فعل هذا فضلا من اللَّه و نعمة ، گفت : اين كه كرد با شما به فضل و نعمت كرد . و نصب او بر مفعول له است . * ( وَاللَّه عَلِيمٌ حَكِيمٌ ) * ، و خداى تعالى دانا و محكم كار است . * ( وَإِنْ طائِفَتانِ مِنَ ) * [ 8 - ر ] * ( الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا ) * - الاية ، بيشتر مفسّران گفتند : سبب نزول آيت آن بود كه رسول - عليه السلام - يك روز بر مجلسى از مجالس انصاريان باستاد ، ( 9 ) على حمار له ( 10 ) ، چهارپاى ( 11 ) [ بول ] ( 12 ) كرد ( 13 ) . عبد اللَّه ابىّ دست بر بينى گرفت و گفت : اين خر را از بر ما ببر كه ما را رنجور كرد . عبد اللَّه رواحه گفت : دست بر بينى مگيرى ( 14 ) از بوى چهار پاى رسول ، بوى او خوشتر است از بوى تو . براى عبد اللَّه ابىّ مردى خشم گرفت [ و سخنى گفت . و براى

--> ( 5 - 1 ) . آد ، كا ، گا : موافق . ( 2 ) . آد ، كا : خوانند نه مطيع . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : ندارد . ( 4 ) . آد ، كا ، گا : بر ره . ( 6 ) . آج ، لا : عتاب ، آد ، گا ، كا : مغايبه . ( 7 ) . اساس ، آج : گفتيم ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 8 ) . سورهء روم ( 30 ) آيهء 39 . ( 9 ) . كا ، لا : انصار بايستاد . ( 10 ) . كا : بر چهارپاى از آن او . ( 11 ) . گا رسول . ( 12 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج ، و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 13 ) . كا : پس چهار پاى آب بريخت . ( 14 ) . آج ، مگيريد .