عبد اللَّه عبّاس گفت : مراد جهودان و ترسايان و مشركاناند ، جهودان فى قولهم : . . . يَدُ اللَّه مَغْلُولَةٌ ( 1 ) . . . ، و قولهم : إِنَّ اللَّه فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِياءُ ( 2 ) . . . و قولهم : . . . عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّه ( 3 ) . . . و ترسايان فى قولهم : . . . إِنَّ اللَّه ثالِثُ ثَلاثَةٍ ( 4 ) . . . و قولهم : الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّه ( 5 ) و مشركان فى قولهم : الملائكة بنات الله ( 6 ) . بعضى ديگر گفتند : آنانند كه : . . . يُلْحِدُونَ فِي أَسْمائِه ( 7 ) ، و صفاته ، اسمايى و صفاتى بر او اجرا مىكنند كه به او لايق نباشد . و در خبر آمد كه مراد مصوّراناند ، و اين قول عكرمه است . گفت : از آن جا كه خواهند كه مثل خلق او بكنند بمنزلت آنند كه مضادّه مىكنند با او . [ 9 - ر ] و در خبرى آمد كه كيست ظالمتر از آن كه خواهد تا چون خلق من خلقى آفريند ، گوبر و دانه‌اى بيافرين يا مورچه‌اى . و در خبرى آمد كه رسول گفت : ( لعن الله المصورين و رسوله ) . و اما ايذاى رسول را حدّى نبود به فعل و قول كه جمله بىدينان كردند ايشان را چه باشد ! * ( لَعَنَهُمُ اللَّه فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ ) * ، لعنت خداى باد بر ايشان در دنيا و آخرت ! * ( وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِيناً ) * ، و بنهاد و ببجارد براى ايشان عذابى خوار كنند ( 8 ) . * ( وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ ) * ، آنگه گفت : و آنان كه ايذا كنند مردان مؤمن را و زنان مؤمنات را به چيزى كه ايشان نكرده باشند از دروغى و بهتانى و غيبتى . حسن و قتاده گفتند : ايّاكم و اذى المؤمن ، دور باشى از آزار مؤمن كه او دوست خداست ، و خداى او را دوست دارد و براى خداى خشم گيرد ( 9 ) ، خداى براى او خشم گيرد ، و خداى او را نگاه دارد و برنجاند آن را كه او را برنجاند . مجاهد گفت : بهتان برايشان نهند و ايشان را قذف كنند به آنچه نكرده باشند . مقاتل گفت : آيت در حقّ

--> ( 1 ) - سورهء مائده ( 5 ) آيهء 64 . ( 2 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 181 . ( 3 ) - سورهء توبه ( 9 ) آيهء 30 . ( 4 ) - سورهء مائده ( 5 ) آيهء 73 . ( 5 ) - سورهء توبه ( 9 ) آيهء 30 . ( 6 ) - اشاره است به : سورهء نحل ( 16 ) آيهء 57 و يا سورهء طور ( 52 ) آيهء 39 . ( 7 ) - سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 180 . ( 8 ) - كذا در اساس و آب ، آج ، لب ، دا : خوار كننده . ( 9 ) - دا ، افزوده : و .