كرامت و اعظام و اجلال . آنگه خطاب كرد با رسول ، گفت : * ( يا أَيُّهَا النَّبِيُّ ) * ، اى پيغامبر بر كشيدهء رفيع منزلت ! * ( إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً ) * ، ما فرستاديم تو را شاهدا ( 1 ) ، تا گواه باشى بر خلقان ، و براى ايشان و بر ايشان گواهى دهى ( 2 ) ، چنان كه گفت : فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً ( 3 ) . * ( وَمُبَشِّراً ) * ، و مژده دهنده مؤمنان را و مطيعان را . * ( وَنَذِيراً ) * ، و ترسانندهء كافران و عاصيان را . * ( وَداعِياً إِلَى اللَّه ) * ، و باز خوانندهء با خداى به ( 4 ) فرمان او ( 5 ) ، و چراغى [ 260 - پ ] روشن تا اهل دين را به دو هدايت باشد در ظلمت ضلالت . و نصب جمله بر حال است از مفعول به ، و آن « كاف » است في قوله : * ( إِنَّا أَرْسَلْناكَ ) * . جابر عبد اللَّه انصارى گفت : چون إِنَّا فَتَحْنا ( 6 ) فرود آمد ، صحابه گفتند : يا رسول اللَّه ! هنيئا لك هذه العارفة ، اين نعمت تو را گوارنده باد ، فما لنا ، نصيب ما ( 7 ) چيست ؟ خداى تعالى اين آيت فرستاد : * ( وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ بِأَنَّ لَهُمْ مِنَ اللَّه فَضْلًا كَبِيراً ) * ، و مژده ده مؤمنان را به آن كه ايشان را فضلى بزرگوار خواهد بودن و ثوابى جزيل . * ( وَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَالْمُنافِقِينَ ) * ، و تو اى محمّد فرمان كافران و منافقان مبر . * ( وَدَعْ أَذاهُمْ ) * ، و رها كن آن رنجى كه از ايشان به تو رسيد ، و بر بليّت ايشان صبر كن و مكافات مكن ايشان را تا وقت باشد . و اين ( 8 ) پيش از آيت قتال آمد ، و چون آيت قتال آمد ، اين آيت را منسوخ كرد ( 9 ) حكما . * ( وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه ) * ، و توكّل بر خداى كن و اعتماد .

--> ( 1 ) . آج ، لب : شاهد . ( 2 ) . آط : گواهى دهد ، آج ، لب ، كا : گواهى دهى . ( 3 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 41 . ( 4 ) . آط ، آج ، لب : با او به . ( 5 ) . آط ، آج ، لب ، كا * ( وَسِراجاً مُنِيراً ) * . ( 6 ) . سورهء فتح ( 48 ) آيهء 1 . ( 7 ) . آط ، آج ، لب را ، كا گو . ( 8 ) . آج ، لب ، كا آيت . ( 9 ) . آج ، لب : كردند .