الشيخ أبو الفتوح الرازي

379

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

كسر « الف » خواندند ، و آن دو لغت است : مثل عدوة و عدوة ، و رشوة و رشوة ، يعنى شما را به رسول اقتدايى هست . صورت خبر است و معنى امر ، يعنى اقتدا كنى به او و در او نگرى در ثبات و ترك فرار كه چندان مقام كرد تا دندانش بشكستند و جراحتى ( 1 ) بر بالاى ابروش ( 2 ) كردند و نگريخت ، و عمّش را حمزه بكشتند ، و عبيدهء حارث را بكشتند ، و او هيچ جزعى نكرد ، و رضا و تسليم كرد ( 3 ) ، و انواع اذيّات ( 4 ) و بليّات به او رسانيدند و او به هيچ چيز ( 5 ) بر نگشت و روى بر نگردانيد ، شما نيز همچنين كنى و بر سنّت او به روى . پس در اين باب و جز اين باب جاى اقتداست شما را به او ، و آنان را كه اميد دارند به خداى و به روز بازپسين ، يعنى روز قيامت ، و ذكر خداى كنند بسيار ، يعنى آن كس كه ( 6 ) به اميد ذاكر باشد . آنگه ذكر مؤمنان كرد و آن كه ايشان وعدهء خداى تعالى چگونه ( 7 ) تصديق كردند ، گفت : و چون مؤمنان احزاب را ديدند گفتند : اين آن است كه خداى » و پيغامبر ما را وعده داده‌اند ( 9 ) ، و اين آن بود كه رسول - عليه السّلام - صحابه را خبر داده بود از حديث ( 10 ) احزاب چون بديدند و مخبر موافق خبر بود ، گفتند : * ( هذا ما وَعَدَنَا اللَّه وَرَسُولُه وَصَدَقَ اللَّه وَرَسُولُه ) * ، اين آن است كه خداى و پيغامبر ما را وعده دادند ، و خداى و پيغامبر ( 11 ) راست گفتند در آن وعده كه كردند ، و بعضى دگر مفسّران گفتند : اين وعده آن است كه خداى تعالى گفت : أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ( 12 ) . . . ، الى قوله : أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّه قَرِيبٌ ( 13 ) . * ( وَما زادَهُمْ إِلَّا إِيماناً وَتَسْلِيماً ) * ، و ايشان را نيفزود الَّا ايمان كه تصديق به دل است ، و تسليم كه در مسلمانى تن به دادن ( 14 ) است . آنگه تخصيص كرد بعضى مؤمنان را به خصالى كه در ايشان بود ، گفت :

--> ( 1 ) . آط ، آب ، مش كه . ( 13 - 2 ) . آط ، آب ، مش : ابرويش . ( 3 ) . آط ، آج ، لب : رضا داد و تسليم داد ، آب ، مش : رضا داد و تسليم شد ، كا : رضا داد و تسليم كرد . ( 4 ) . آط ، آج ، لب : اذايات . ( 5 ) . آط ، آب ، مش : چيزى . ( 6 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : يعنى كه او . ( 7 ) . ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 8 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش تعالى . ( 9 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : وعده كرده‌اند . ( 10 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : حادثه . ( 11 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : پيغامبرش . ( 12 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 214 . ( 14 ) . آط ، آب ، آج ، لب : تن دادن ، مش : تن در دادن .