آنگه باز نمود كه : نه هر كس را كه من اين هدايت با او بكنم و اين نوع در حقّ او به جاى آرم مهتدى شود و منتفع گردد به آن ، بل من عالمترم به آن كه كه باشد كه منتفع شود به آن ، و كه باشد كه منتفع نشود ! و مخالفان به اين آيت تمسّك كردند ، در آن كه ابو طالب كافر بود . و گفتند : آيت در شأن او آمد . و در ظاهر آيت ايشان را تمسّكى نيست ، براى آن كه اگر تسليم كنند كه آيت در شأن ابو طالب آمد ، در آيت بيش از اين نيست كه تو اين نوع هدايت نتوانى دادن آن را كه تو خواهى ، بل اين نوع هدايت به من تعلَّق دارد ، نگفت ( 1 ) من ندادم او را . و از اين آيت اصحاب ما دليل انگيختند بر ايمان او ، و وجه استدلال اين گفتند كه : اگر تسليم كنيم كه مراد به * ( مَنْ أَحْبَبْتَ ) * ابو طالب است ، در اين لفظ اثبات محبّت باشد ابو طالب را ، و به اتّفاق نشايد كه رسول - عليه السّلام - كافرى را مصرّ بر كفر ( 2 ) دوست دارد ، چه او را و ما را فرموده‌اند كه از كافران تبرّا كنيم و با ايشان معادات كنيم ، و عقل و شرع اقتضاى اين كند ، و قرآن به اين ناطق است در چند آيت ، منها قوله ( 3 ) : لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّه وَرَسُولَه وَلَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ( 4 ) . . . ، و منها قوله ( 5 ) : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا آباءَكُمْ وَإِخْوانَكُمْ أَوْلِياءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الإِيمانِ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ( 6 ) ، و منها قوله ( 7 ) : وَلَوْ كانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَالنَّبِيِّ وَما أُنْزِلَ إِلَيْه [ 189 - ر ] مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِياءَ ( 8 ) . و اخبار متظاهر و متناصر ( 9 ) است به اين معنى ، منها قوله - عليه السّلام : اوثق عرى الايمان الحبّ فى اللَّه و البغض فى اللَّه ، استوارتر ركنى از اركان ايمان ، دوستى است براى ( 10 ) خدا و دشمنى است براى ( 11 ) خدا .

--> ( 1 ) . آج ، لب ، آل : بگفت . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها را . ( 3 ) . آز ، مش تعالى . ( 4 ) . سورهء مجادله ( 58 ) آيهء 22 . ( 5 ) . آل تعالى . ( 6 ) . سورهء ممتحنه ( 60 ) آيهء 1 . ( 7 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 23 . ( 8 ) . آز ، مش تعالى . ( 9 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 81 . ( 10 ) . آج ، لب ، آل : متناهر . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها : در .