الشيخ أبو الفتوح الرازي

76

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

سبقتكم الى الاسلام طرّا غلاما ( 1 ) ما بلغت اوان حلمي پيش از آن كه به حلم رسيد ، به حلم رسانيدند او را ، اعنى عقل قدم او بر اهل اسلام چنان مبارك بود [ كه ] ( 2 ) او همه قدم در نهادند ، او سابق بود و ديگران لاحق بودند به آن كه ( 3 ) به وصايت نماز و زكات رسيد اين وصايت او را كردند و جز او را كردند . بعضى هيچ دو نكردند و بعضى يكى كردند و يكى نكردند ، و بعضى كه هر دو كردند [ 14 - ر ] به دو وقت كردند و از دور ( 4 ) دولت آدم تا به ( 5 ) منقرض عمر عالم جز او نبود كه ميان اين هر دو جمع كرد در يك جاى [ و ] ( 6 ) در يك حال كه : . . . وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَهُمْ راكِعُونَ ( 7 ) . آنگاه با آن كه عيسى اين بگفت كه : * ( إِنِّي عَبْدُ اللَّه ) * تا ترسايان افراط نكنند ، و : * ( آتانِيَ الْكِتابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا ) * ، تا به آخر ، [ آيت ] ( 8 ) ، تا جهودان تفريط نكنند هم هر دو آنچه از خبث سريرت و اساءت سيرت ايشان بود بكردند ، ترسايان گفتند : الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّه ( 9 ) . . . ، اين غلوّ بكردند ، و جهودان گفتند : هو ابن يوسف النّجار . همچنين امير المؤمنين - عليه السّلام - با آن كه در اين معنى اطناب كرد و به كرّات و تارات از اين حديث تبرّا كرد ، هم ( 10 ) غاليان غلوّ رها نكردند و افراط ، و هم ناصبيان در تقصير تقصير نكردند ، ايشان گفتند : خود خداى اوست ، و اينان گفتند : امام هم نيست ، و به اين رها نكردند تا گفتند : ايمانش به موقع قبول نيست چه ايمانش در حال صبى بود . و ايمان كودكان را موقعى نباشد . عيسى يك ساعته پيغامبرى را مىبشايد ، و از او مقبول است . على ( 11 ) به نه سالگى يا به دوازده سالگى ، بر اختلاف روايات ، قبول تكليف را نمىشايد بعد دعوت رسول ، دگر اين طعن بر رسول بيشتر است براى آن كه رسول به احوال او عالمتر بود . اگر دانست كه او اهل دعوت نيست و او را دعوت كرد تابان ( 12 ) بر او باشد نه آن كه امير المؤمنين از اين حال مستشعر بود ، رسول نبود ( 13 ) ، رسول

--> ( 1 ) . چاپ شعرانى ( 7 / 409 ) : صبيّا . ( 2 ) . با توجه به اتّفاق نسخه بدلها و معنى عبارت افزوده شد . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : باز كه . ( 4 ) . آج ، لب : در . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها وقت . ( 8 - 6 ) . اساس : ندارد ، از آط افزوده شد . ( 7 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 55 . ( 9 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 30 . ( 10 ) . آب ، آز ، مش : همه . ( 11 ) . مش عليه الصّلوة و السّلام . ( 12 ) . مش : تاوان . ( 13 ) . همهء نسخه بدلها بل .