كسى بر آن مطلع شود ( 1 ) مرا بر آن عمل بيند مرا خوش آيد ، چگونه باشد آن ؟ رسول - عليه السّلام - گفت : انّ اللَّه طيّب لا يقبل الَّا الطَّيب و لا يقبل ما شورك ( 2 ) فيه ، گفت : خداى پاك است ، جز پاك نپذيرد و آنچه در آن شركت باشد نپذيرد ، خداى تعالى اين آيت فرستاد : * ( وَلا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّه أَحَداً ) * . طاووس گفت : سبب آن بود كه مردى بنزديك رسول آمد و گفت : يا رسول اللَّه ! من در سبيل خداى جهاد مىكنم و مىخواهم تا مردمان جاى ( 3 ) من ببينند ، خداى تعالى اين آيت فرستاد . عبد اللَّه عبّاس گفت : خداى تعالى به اين آيت رسول را تواضع مىآموزد تا او را كبر و نخوت در سر نشود . بعضى دگر گفتند : جواب آنان است كه رسول را عيب كردند به آن كه گفتند : ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ وَيَمْشِي فِي الأَسْواقِ ( 4 ) . . . ، گفت بگو اى محمّد كه : من آدمى ام همچون شما از روى خلقت ، فرقى نيست ميان من و شما ، همچون شما محتاج طعام و شرابم ، فرق آن است كه : * ( يُوحى إِلَيَّ ) * ، وحى مىكنند به من ، كه خداى يكى است . * ( فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّه ) * ، هر كه اميد ثواب خداى تعالى دارد ، گو عمل صالح كن و با اخلاص كن ، و نگر در طاعت او از روى ريا شرك نيارى كه آن شرك اصغر است . بعضى دگر گفتند : رجاء ، به معنى خوف است ، و لقاء به معنى عقاب ، و مصير با شمار كار ( 5 ) . فمن كان يخاف ( 6 ) المصير الى اللَّه ، چنان كه گفت : ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّه وَقاراً ( 7 ) ، اى لا تخافون ( 8 ) للَّه عظمة . و « رجاء » ، محتمل است هر دو معنى : هم اميد و هم خوف را ، و قال الشّاعر - و قد جمع المعنيين : و لا ( 9 ) كلّ ما ترجو ( 10 ) من الخير كائن و لا كلّ ما نرجوا من الشّرّ واقع

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها و . ( 2 ) . لب : سوئك . ( 3 ) . آج ، لب : جهاد . ( 4 ) . سورهء فرقان ( 25 ) آيهء 7 . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها يعنى ، چاپ شعرانى : ( 7 / 390 ) شما با درگاه خدا يعنى . ( 6 ) . اساس : خاف ، به قياس با نسخهء آط ، تصحيح شد . ( 7 ) . سورهء نوح ( 71 ) آيهء 13 . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : يخافون . ( 9 ) . لب ، آز : فلا . ( 10 ) . آب : يرجى ، آط ، آج ، لب : يرجوا .