الشيخ أبو الفتوح الرازي
361
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
بخلاف اصنام كه عاجزند و ضعيف و ذليل و مهين . * ( اللَّه يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ ) * ، گفت : خداى تعالى برگزيند از فريشتگان رسولانى و از آدميان . سبب نزول آيت آن بود كه مشركان گفتند : أَ أُنْزِلَ عَلَيْه الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنا ( 1 ) . . . ، از ميان ما همه خداى پيغامبرى به محمّد داد كه يتيم أبو طالب است ، خداى تعالى اين آيت فرستاد و گفت : اين چه انكار است و چه تعجّب است ، خداى تعالى برگزيند از فريشتگان آن را كه او خواهد ، چون : جبريل و ميكايل و جز ايشان ، و از آدميان چون : نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد - صلوات اللَّه عليه و عليهم . * ( إِنَّ اللَّه سَمِيعٌ ) * ( 2 ) لأقوالهم ( 3 ) ، * ( بَصِيرٌ ) * باحوالهم . * ( يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَما خَلْفَهُمْ ) * ، خداى داند آنچه پيش ايشان است و آنچه پس ايشان است ، يعنى آن ( 4 ) بود پيش ( 5 ) آن كه ايشان را آفريد ، و آنچه باشد پس از فناى ايشان ، و كارها با خداى راجع باشد ، و مرجع و مآل هر كار با اوست . * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ ) * ، اى آنان كه گرويدهاى ! ركوع كنى در نماز خداى را ، و سجود كنى او را . نافع گفت ، مردى از اهل مصر عبد اللَّه عمر را گفت : من پدرت را ديدم - عمر خطَّاب را - كه اين سورت بخواند ، دو جاى سجده كرد : يكى اين جا ، و يكى في قوله تعالى : . . . أَنَّ اللَّه يَسْجُدُ لَه مَنْ فِي السَّماواتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ ( 6 ) - الاية ، پس اين سورت مفضّل است بر دگر سورتها به اين دو سجده ، و اين از جملهء سجدههاى سنّت است ، كه سجده در فريضه ( 7 ) در اخبار ما ( 8 ) چهار سورت است : ا لم تنزيل ( 9 ) و حم السّجده ( 10 ) ، و النّجم ( 11 ) ، و اقرأ ( 12 ) . مخالفان ما اخبارى آوردهاند كه ظاهرش به آن ماند كه اين سجدهها فريضه است ، و اخبار ما بر آن آمده است كه :
--> ( 1 ) . سورهء ص ( 38 ) آيهء 8 . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها بصير اى سميع . ( 3 ) . مش و . ( 4 ) . آط ، آب ، آج ، لب كه ، آز ، مش كه موجود . ( 5 ) . آز ، مش از . ( 6 ) . سورهء حج ( 22 ) آيهء 18 . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها : سجده فريضه . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها در . ( 9 ) . سورهء سجده ( 32 ) آيهء 1 و 2 . ( 10 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) . ( 11 ) . سورهء نجم ( 53 ) . ( 12 ) . سورهء علق ( 96 ) .