الشيخ أبو الفتوح الرازي
297
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
عمران بن حصين و ابو سعيد الخدرىّ روايت كردند كه : اين آيتها در شبى آمد كه رسول - عليه السّلام - در غزاة بنى المصطلق بود ، و آن قبيلهاى بودند از بنى خزاعه ، و مردم بر راهرو بودند . رسول - عليه السّلام - بفرمود تا بانگ كردند و مردم بايستادند رسول - عليه السّلام - اين آيتها بر مردمان خواند ، همه به گريستن آمدند ، چون در روز آمدند ، كس زين باز نگرفت و خيمه نزد ( 1 ) و ديگ نپخت ، بعضى مىگريستند و بعضى دلتنگ بنشستند . رسول - عليه السّلام - گفت دانى كه آن چه روز باشد ؟ گفتن ( 2 ) خداى و پيغامبر عالمتر ، گفت : آنگه ( 3 ) خداى تعالى آدم را گويد برخيز و از فرزندانت گروهى دوزخى را به دوزخ فرست ، او برخيزد از هزار ( 4 ) ، نهصد و نود و نه را به دوزخ فرستد و يكى را به بهشت . اين حديث ( 5 ) سخت آمد بر مسلمانان بگريستند و گفتند : يا رسول اللَّه ! ناجى كه خواهد بود ؟ گفت : ابشروا و قاربوا و سدّدوا ، با مژده ( 6 ) باشى و با مردم نزديك ( 7 ) باشى و باسداد باشى كه با شما دو خلق هستند كه ايشان را كثرتى عظيم هست . آنگه گفت : من اميد مىدارم كه ربع اهل بهشت شما باشى ، ايشان تكبير و تحميد كردند ( 8 ) . آنگه گفت : اميد مىدارم كه نيمهء اهل بهشت شما باشى ، ايشان تكبير و تحميد كردند ( 9 ) . آنگه گفت : اميد مىدارم كه نيمه اهل بهشت شما باشى ، ايشان تكبير كردند و شكر گزاردند ، گفت : من اميد مىدارم كه دو بهر از اهل بهشت شما باشى ، آنگه گفت : جملهء اهل بهشت صد و بيست صفّ باشند ، هشتاد صف امّت من باشند و مسلمانان در جنب كافران چنان باشند كه خالى بر پهلوى شترى يا چون مويى سياه بر گاوى سپيد ، يا چون مو [ يى ] ( 10 ) سپيد بر گاوى سياه . آنگه گفت : از امّت من هفتاد هزار به بهشت شوند بىشمار . عكّاشة بن محصن برخاست و گفت : يا رسول اللَّه ! دعا كن تا من از جملهء ايشان باشم . گفت : تو از جملهء ايشانى . مردى از انصار بر پاى خاست ( 11 ) و گفت : يا رسول اللَّه ! دعا كن تا من از ايشان باشم ، گفت :
--> ( 1 ) . آج ، لب : نزدند . ( 2 ) . آز ، مش : گفتند . ( 3 ) . آج ، لب ، مش : آن كه . ( 4 ) . آج ، لب كس . ( 5 ) . مش : سخن . ( 6 ) . آب ، مزده / مژده . ( 7 ) . لب : بنزديك . ( 9 - 8 ) . آج ، لب شكر گزاردند . ( 10 ) . آط : ندارد ، از آب ، افزوده شد . ( 11 ) . آط ، آب ، لب ، آز ، مش : خواست .