ايشان را هلاك كرديم . * ( وَما أَرْسَلْنا ) * ( 1 ) * ( قَبْلَكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ ) * ، اين جواب آنان است كه گفتند : * ( هَلْ هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ ) * ، حق تعالى گفت به اينان : اگر به ( 2 ) آيات در پيغامبران گذشته مى نگرى ، چرا به بشريّت به ايشان اعتبار نكنى كار محمّد ( 3 ) ، آن پيغامبرانى كه پيش از اين بودند نبودند الَّا مردانى از جملهء آدميان كه ما با ايشان وحى كرديم . عاصم خواند : الَّا نوحي ، به « نون » و كسر « حا » على اضافة الفعل الى اللَّه على طريق التّعظيم ، الَّا و ما به ايشان وحى كرديم ، و باقى قرّاء خواندند : يوحى ، به ضمّ « يا » و فتح [ حا ] ( 4 ) على الفعل المجهول ، مگر مردانى كه وحى كردند به ايشان . * ( فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ) * ، بپرسى از اهل ذكر اگر شما نمىدانى . و مفسّران در اهل « ذكر » خلاف كردند در آن كه اهل ذكر كيست . از امير المؤمنين ( 5 ) روايت كردند كه او گفت : نحن اهل الذّكر ، ما اهل ذكريم ، و مراد به « ذكر » محمّد است - عليه السّلام - اى ، فسئلوا آل محمّد ، و مثل اين روايت كرده‌اند از صادق - عليه السّلام . و خداى تعالى رسول را « ذكر » خواند في قوله : . . . ذِكْراً ، رَسُولًا ( 6 ) . حسن بصرى گفت : مراد اهل توريت و انجيلاند . ابن زيد گفت : مراد اهل قرآناند كه خداى تعالى قرآن را « ذكر » خواند فى قوله : * ( ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ ) * ( 7 ) * ( مُحْدَثٍ ) * ( 8 ) و فى قوله : . . . أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ( 9 ) - الاية . بعضى دگر گفتند : مراد اهل علماند به اخبار سلف . و در فايدهء سؤال از ايشان كه كافراناند و در قول ايشان [ 27 - پ ] حجّتى نباشد خلاف كردند ، جبّائى گفت ( 10 ) : چون اين مخبران به صفت تواتر باشند عند خبر ايشان

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها من . ( 2 ) . اساس : اگر به اينان ، به قياس با نسخهء آط ، و اتفاق نسخه بدلها ، تصحيح شد . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها را . ( 4 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد . ( 5 ) . آط على ، آب ، آز على - عليه السّلام ، آج ، لب على - صلوات اللَّه عليه . ( 6 ) . سورهء طلاق ( 65 ) آيهء 10 و 11 . ( 7 ) . آط ، آب ، آج ، لب : من الرّحمن ، كه در اين صورت اشاره است به : سورهء شعرا ( 26 ) آيهء 5 . ( 8 ) . سورهء انبياء ( 21 ) آيهء 2 . ( 9 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 44 . ( 10 ) . همهء نسخه بدلها براى آن كه .