ساحران . و ابو عمرو بن العلاء و عيسى بن عمر ( 1 ) خواندند : انّ هذين لساحران ، بر اصل خود به « يا » ، و ابو عمرو گفت : شرم دارم از خداى كه : « انّ هذان » خوانم و باقى قرّاء « ان هذان » خواندند ، و گفتند : از عايشه پرسيدند اين آيت ، و قوله : وَالْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ ( 2 ) . . . ، و قوله : إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هادُوا وَالصَّابِئُونَ ( 3 ) . . . ، گفت : اين همه خطاى است از نويسنده . و ابان گفت : اين آيت پيش عثمان بخواندم ، گفت : لحن است ، گفتم : پس بگردانيم از مصحف ، گفت : رها كنى كه حلالى و حرامى به او تعلَّق ندارد ، و اين قول ضعيف است لمخالفة الاجماع ، براى آن كه در امّت كس نگفت كه در قرآن لحنى هست . و اهل علم در اين وجوهى گفتند ، يكى آن كه : اين لغت بلحارث ( 4 ) بن كعب است و خثعم و زبيد و كنانه ، كه ايشان اسم مثنىّ را در هر سه حال از رفع و نصب و جرّ به « الف » گويند . فرّاء گفت : مردى را ديدم كه از او فصيحتر نديده بودم كه اين بيت بخواند : و اطرق اطراق الشّجاع و لو يرى مساغا لناباه الشّجاع فصمّما ( 5 ) و يقولون : كسرت يداه و ركبت علاه ، در جاى يديه و عليه ، و قال شاعرهم : تزوّد منّا بين اذناه ضربة دعته الى هابى ( 6 ) التّراب عقيم و بر لغت دگر عرب ، بين اذنيه بايد ، و قال آخر : اىّ ( 7 ) قلوص راكب تراها طاروا علا هنّ فطر علاها اى عليهنّ و عليها ، و قال آخر : انّ اباها و ابا اباها قد بلغا في المجد غايتاها و بعضى دگر گفتند : « انّ » به معنى نعم است ، اى نعم هذان . و گفتند : اعرابى از عبد اللَّه زبير چيزى خواست ، نداد او را . اعرابى گفت : لعن اللَّه ناقة حملتني

--> ( 1 ) . آط : عيسى بن عمرو ، به قياس با نسخهء مش ، تصحيح شد . ( 2 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 162 . ( 3 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 69 . ( 4 ) . آب ، آز ، مش : أبو الحارث . ( 5 ) . كذا در آط و ديگر نسخه بدلها ، اغلب مآخذ شعر « لصمّما » ضبط كرده‌اند . ( 6 ) . آط و ديگر نسخه بدلها : ما فى ، به قياس با نسخهء چاپى و مآخذ شعر تصحيح شد . ( 7 ) . مش : اى ان .