الشيخ أبو الفتوح الرازي

158

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

كه اجل كوتاه است ، به عمارت قصور چه سعى كنى كه جاى تو فيما بين القبور است . رسول - عليه السّلام - گفت : تمسّحوا بالارض فانّها بكم برّة ، خويشتن به زمين بمالى كه مادرى مشفق است بر شما ، اصلت از اوست ، و نشوت در اوست ، و مرجعت با اوست . تا زنده‌اى بر پشت خودت سوار دارد ، چون بميرى در شكم خودت استوار دارد ، أَ لَمْ نَجْعَلِ الأَرْضَ كِفاتاً ، أَحْياءً وَأَمْواتاً ( 1 ) . مقامت در اوست ، و معاشت از اوست ، و معادت با اوست . اين براى آن گفت تا ساز او ساخته دارى ، خويشتن از آنچه حرام است پرداخته دارى . * ( وَمِنْها نُخْرِجُكُمْ ) * ، و شما را از آن جا بيرون آريم بارى ديگر ، براى آن گفت تا بدانى كه جاى تو جاى ديگر است و سراى تو سراى ديگر است ، به عمارت اين سراى مشغول نشوى كه اين سراى ممرّ است نه سراى مقرّ ، الدّنيا دار ممرّ و الاخرة دار مقرّ فخذوا ، رحمكم اللَّه من ممرّكم لمقرّكم و من زادكم لمعادكم و من منزعكم لمرجعكم و من مالكم لمآلكم . تارة اخرى ، و التّارة و الكرّة و المرّة و الدّفعة واحدة . * ( وَلَقَدْ أَرَيْناه آياتِنا كُلَّها ) * ، آنگه گفت : بدرستى و راستى كه ما با فرعون نموديم آيات و دلالات ما جمله ، يعنى آنچه موسى را داديم . و « آيات » ، در محلّ نصب است بوقوع الفعل عليه ، و « كلَّها » ، از توابع تأكيد اوست ، براى آن منصوب است . * ( فَكَذَّبَ وَأَبى ) * ، به دروغ داشت و ابا كرد و سر باز زد و امتناع كرد از قبول حق . و مراد به آيات آن دلالات و معجزات نه گانه است كه گفت : وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسى تِسْعَ آياتٍ بَيِّناتٍ ( 2 ) . . . ، منها : اليد و العصا ، آنچه وقت را به روز اوّل نمود : دست سپيد بود و عصا كه ثعبان گشت . چون فرو ماند و آن را دفع نتوانست كرد نسبت آن با سحر كرد ، گفت : * ( أَ جِئْتَنا ) * ، اى موسى براى آن آمده‌اى به ما تا ما را به جادوى از زمين ما كه شهر مصر است بيرون كنى . * ( فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِثْلِه ) * ، ما به تو آريم سحرى و جادوى ( 3 ) مانند اين كه تو آورده‌اى

--> ( 1 ) . سورهء مرسلات ( 77 ) آيهء 25 و 26 . ( 2 ) . سورهء بنى اسرائيل ( 17 ) آيهء 101 . ( 3 ) . مش : جادويى .