به اين خبر اثبات كرد امير المؤمنين را از خود هر منزلتى كه هارون را بود از موسى ، جز نبوّت كه به لفظ استثنا كرد . و اخوّت كه به ( 1 ) عرف مستثناست ، و از منازل هارون يكى وزارت بود و يكى خلافت ، وزارت فى قوله : * ( وَاجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي ) * ، و خلافت فى قوله : هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي ( 2 ) . قوله : * ( وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً أُخْرى ) * ، گفت : و ما منّت نهاديم بر تو يك بار ديگر ، تذكير نعمت مىكند او را و با ياد او مىدهد كه : جز اين نعمت ما را بر تو نعمتى ديگر و منّتى ديگر هست ، و آن كى بود : * ( إِذْ أَوْحَيْنا ) * ، چون وحى كرديم به مادرت . گفتند : وحى الهام بود ، و گفتند : القاء في القلب بود ، و در دلش افگند . و جبّائى گفت : در خواب با او نمود چون وحى كرديم به مادرت . آنچه كردند ، يعنى آنچه كرديم كه خداى از خود بسيار خبر دهد به لفظ ما لم يسمّ فاعله ، فى قوله : قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ ( 3 ) . . . ، و قوله : * ( قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنا أَنَّ الْعَذابَ ) * ( 4 ) . . . ، و قوله : عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ ( 5 ) . . . ، و مانند اين . * ( أَنِ اقْذِفِيه فِي التَّابُوتِ فَاقْذِفِيه فِي الْيَمِّ فَلْيُلْقِه الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ ) * ، كه او را در تابوت افگن ، و تابوت را در دريا افگن تا دريا او را به ساحل افگند . و مراد به دريا رود نيل است ، و قوله : * ( فَلْيُلْقِه الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ ) * ، صورت امر دارد و مراد تعليل است ، يعنى ليلقيه اليمّ بالسّاحل ، تا دريا او را به كنار اندازد ، الَّا آن كه صورت اين است كه دريا را بگو تا او را به كنار اندازد ، و مثله قوله : . . . اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَلْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ ( 6 ) اى لنحمل خطاياكم . * ( يَأْخُذْه عَدُوٌّ لِي وَعَدُوٌّ لَه ) * ، مجزوم است بر جواب امر ، تا بردارد او را دشمنى از آن من و دشمنى از آن تو ، يعنى فرعون . و اين آنگه بود كه موسى - عليه السّلام - از مادر بزاده بود و فرعون خوابى هايل ديده كه : آتشى از محلَّهء بنى اسرائيل بر آمد ( 7 ) ، و به يك روايت از بيت المقدّس و گرد سراى او در آمد و او را بسوخت ، و كوشك و سراى

--> ( 1 ) . آج ، لب : اخوّت به . ( 2 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 142 . ( 3 ) . سورهء جن ( 72 ) آيهء 1 ، آط ، و ديگر نسخه بدلها : اليك ، به قياس با ضبط قرآن مجيد ، تصحيح شد . ( 4 ) . سورهء طه ( 20 ) آيهء 48 . ( 5 ) . سورهء نمل ( 27 ) آيهء 16 . ( 6 ) . سوره عنكبوت ( 29 ) آيهء 12 . ( 7 ) . آب ، آز ، مش : بر آمده .