بر شماست كه اين دو شفا به كار دارى : يكى قرآن ( 1 ) ، يكى انگبين . و لفظ « ناس » اگر چه ظاهر او عموم است حمل ( 2 ) بر اغلب بايد كردن ( 3 ) و شفا دهندهء بر حقيقت خداست ( 4 ) - جلّ جلاله - و لكن به اسباب . * ( إِنَّ فِي ذلِكَ ) * ، در اين كه رفت آياتى و علاماتى هست گروهى را كه انديشه كنند . * ( وَاللَّه خَلَقَكُمْ ) * ، خداى بيافريد شما را ، * ( ثُمَّ يَتَوَفَّاكُمْ ) * ، پس وفات دهد شما را و جان ( 5 ) بردارد بر اختلاف احوالتان ، بهرى را به طفوليّت و بهرى را به برنايى و بهرى را به كهلى و بهرى را به پيرى ، و بهرى را رها كند * ( إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ ) * ، تا به عمرى رذالتر ( 6 ) و فرومايه‌تر . يقال : رذل يرذل رذالة و رذلته ( 7 ) أنا فهو مرذول . عبد اللَّه عبّاس گفت : معناه أسفل العمر . مقاتل گفت : پيرى بغايت ، ابن زيد گفت : يعنى ، خرفى و فرتوتى . بعضى دگر گفتند : هفتاد سال ( 8 ) باشد ، بعضى دگر گفتند : هفتاد پنج سال ( 9 ) باشد . و اين روايت اصبغ نباته است از امير المؤمنين على - عليه السّلام : لكي لا يعلم ( 10 ) بعد علم شيئا ، تا نداند چيزى پس از آنكه دانست ، يعنى در اين عمر از پيرى و خرفى كه باشد باز با حال طفوليّت شود از نادانى همچنان نادان شود كه اوّل بود ، ( 11 ) ذكر و حفظ و ذهن و عقل نقصان يابد ، و اين « لام » به صورت ( 12 ) « لام » غرض دارد و « لام » عاقبت است بر آن تفسير كه بيان كرديم چند جايگاه . إِنَّ اللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ( 13 ) ، كه خداى تعالى بر همه چيز قادر است ، از تغيير و تصريف خلقان بر آن جمله كه مىخواهد . * ( وَاللَّه فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ ) * ، آنگه بيان تفاوت ارزاق كرد به

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها و . ( 2 ) . آج ، لب : ظاهر عموم است حمل او . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : كرد . ( 4 ) . آط ، آج ، لب : و شفا دهنده خداست بر حقيقت . ( 5 ) . آز ، آب : چنان . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : رذلتر . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها بجز قم : رذلت . ( 8 ) . قم : هفتاد ساله . ( 9 ) . قم : هفتاد پنج ساله ، ديگر نسخه بدلها : هفتاد و پنج سال . ( 10 ) . اساس و همهء نسخه بدلها بجز لب من ، با توجه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد . ( 11 ) . لب و . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها : اين « لام » صورت . ( 13 ) . كذا در اساس ، قم ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : * ( إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ قَدِيرٌ ) * ، كه با ذيل آيه انطباق دارد .