باشى ، ايشان شما را چنين يابند براى آن كه واجد ، موجود در اعلى ( 1 ) ما هو به [ يابد . * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه ] ) * ( 2 ) * ( مَعَ الْمُتَّقِينَ ) * ، و بدانى كه خداى با آنان باشد كه موحر ( 3 ) اجتناب از معاصى كنند ، به معنى نصرت . قوله : * ( وَإِذا ما أُنْزِلَتْ ) * [ سورة ، بعضى نحويان گفتند : « ما » ] ( 4 ) زيادت است . بعضى دگر گفتند : براى آن آورد تا « اذا » بر جزا مسلَّط شود تشبيها باذ ما و حيثما ، و از اين جا در جواب او [ « فا » باز آمد ، في قوله : فمنهم ] ( 5 ) . و ضمير راجع است با منافقان در قول حسن و زجّاج . حق تعالى گفت چون سورتى انزال كنند و از آسمان به زمين فرستند ، [ از منافقان كس ] ( 6 ) باشد كه گويد بعضى بعضى را گويد : ايّكم زادته هذه ايمانا ، اين سورت كه را ايمان بيفزود ، بر سبيل تهكّم و سخريّت . [ يعنى ما را به نزول اين سورت ] ( 7 ) هيچ ايمان نيفزود . حق تعالى جواب داد ايشان را و گفت : امّا مؤمنان را اين سورت ايمان بيفزود ، و ايشان به نزول اين [ سورت شادند ( 8 ) ، و حقيقت ] ( 9 ) آن است كه : ايشان عند نزول سورت ايمان نيفزايند ، و لكن چون اين زيادت عند نزول سورت بود ، آن را به سورت اضافت [ كرد . ضحّاك گفت : از عبد اللَّه ] ( 10 ) عبّاس : مراد به سورت ، سورتى است محكم كه در او احكام و حلال ( 11 ) و حرام باشد . * ( وَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ) * ، و اما [ آنان كه در دل ايشان بيمارى باشد ( 12 ) ] [ 125 - پ ] يعنى شكّ و نفاق سورت ايشان را رجس باز به رجس ( 13 ) فزايد ، يعنى كفر با سر كفر ، يعنى ايشان عند نزول سورت كفر بيفزايند و حوالت با سورت هم از اين طريق است كه گفته شد ، و مثله قوله - عليه السّلام : كفى بالسّلامة داء ، تو را درد تندرستى بس است ، يعنى تندرستى درد است براى آن كه درد عند آن حاصل آيد و سلامت ادا به درد كند ، و قال الشّاعر : ارى بصري قد رابني بعد صحّة و حسبك داء ان تصحّ و تسلما

--> ( 1 ) . كذا در اساس ، او ، اج ، بم ، لب : موجود را على . ( 12 - 10 - 9 - 7 - 6 - 5 - 4 - 2 ) . اساس : بريدگى دارد ، به قياس با نسخهء آو ، افزوده شد . ( 3 ) . كذا : در اساس ( ؟ ) همهء نسخه بدلها : . . . باشد كه از معاصى او اجتناب كنند . ( 8 ) . مل ، مج : شادمانه‌اند . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها : احكام حلال . ( 13 ) . همهء نسخه بدلها : رجس بر رجس .