را ، و آن را كه او دروغزن باشد گوش دارى كه من با شما منتظر [ م ] ( 1 ) . [ 192 - پ ] و چون آمد فرمان ما ، برهانيديم شعيب را و آنان كه مؤمن بودند به او به رحمتى از ما و بگرفت آنان را كه ظلم كردند بانگ به آن كه در روز ( 2 ) آمدند در سرايهاشان مرده . پندارى نبودند در آن جا ، هلاك باد مدين را چنان كه هلاك شدند ثمود . قوله تعالى : * ( وَإِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً ) * ، همان تقدير است كه در آيات اوّل من العطف على قوله : * ( وَلَقَدْ أَرْسَلْنا ) * . . . ( 3 ) ، * ( إِلى مَدْيَنَ ) * . گفتند : مدين ، نام قبيله‌اى است . و گفته‌اند : هو مدين بن ابراهيم ، [ اخاهم فى النّسب ، برادرشان را در نسب شعيب را ، و هو شعيب بن يثرون بن نويب بن مدين بن ابراهيم ] ( 4 ) . او گفت : اى قوم ! خداى را پرستى كه شما را جز او خداى نيست ، و پيمانه و ترازو كم مدارى . و ايشان را عادت بود كه سنگ كم و پيمانه كم مىداشتند ، خداى تعالى نهى كرد ايشان را ، و اين نيز هم از ظرف متّسع است براى آن كه بر حقيقت منقوص متاع باشد نه مكيال و ميزان ، و تقدير آن است كه : فى المكيال و الميزان . * ( إِنِّي أَراكُمْ بِخَيْرٍ ) * ، من شما را با خير مىبينم ، اعنى با مال بسيار و رخص اسعار و غنى و يسار ( 5 ) و خفض العيش . و اين اختلاف الفاظ مفسّران است ، تحذير مىكند ايشان را از زوال نعمت و غلاء و گرانى و بدل شدن خصب و فراخى به قحط و تنگى ، يعنى شما اين مكنى كه شما را به اين حاجت نيست و نبايد تا آفت اين به شما برسد و بال اين به شما باز گردد . * ( وَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ ) * ، و من بر شما مىترسم از عذاب روزى كه آن روز محيط شود به شما و گرد شما در آيد ، و آن عبارت است از آن كه روزى خواهد بودن كه شما را از آن

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آو ، افزوده شد . ( 2 ) . آج ، لب : بامداد . ( 3 ) . سورهء هود ( 11 ) آيهء 25 . ( 4 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخه بدلها ، افزوده شد . ( 5 ) . مل : غناى بسيار .