اوّل المؤمنين گفتند او را و امام المتّقين . و اهل لغت گفتند : خوف ( 1 ) ، انزعاج القلب باشد لما يتوقّع من المكروه ، و الحزن غلظ الهمّ مأخوذ من الحزن ، و هو الارض الغليظة ( 2 ) . آنگه گفت آنان كه چنين باشند : هُمُ الْبُشْرى ، ايشان را بشارت بود در دنيا و آخرت ، عبادة صامت گفت ( 3 ) ، از رسول - عليه السّلام - پرسيدم كه : اين بشارت چيست كه ايشان را باشد ؟ گفت : الرّؤيا الصّالحة يراها المسلم ( 4 ) او ترى له ، خواب نيك باشد كه مرد مسلمان بيند يا در حقّ او بينند ، اين بشارت دنيا باشد ، و بشارت آخرت بهشت بود . ابو الدّرداء ، روايت كرد كه ، اين حديث از رسول - عليه السّلام - پرسيدم ، گفت : كس مرا از اين نپرسيد ، و آنگه جواب هم اين ( 5 ) گفت كه گفتيم . ابو هريره روايت كرد از رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - كه او گفت : چون قيامت نزديك رسد ، خواب مرد مسلمان خطا نكند ( 6 ) ، و خواب آن كس راستتر بود كه ، سخن او راستتر بود . آنگه گفت : خواب سه گونه باشد ، يكى : بشارت بود از خداى تعالى ، و يكى : از حديث نفس مرد باشد از آنچه در دل او بود ، و سيّم ( 7 ) : خوابى كه شيطان نمايد . و خواب ، جزوى است از چهل و شش جزو از پيغامبرى ، چون يكى از شما چيزى بيند كه از آن كراهتى باشد او را ، بايد تا باز نگويد و برخيزد ( 8 ) دو ركعت نماز كند ، آنگه گفت : من قيد دوست دارم در خواب و غل را كاره باشم ، چه قيد ثبات در دين بود . زهرى و قتاده گفتند : مراد [ 149 - پ ] بشارت است كه بنده را دهند ( 9 ) در مرگ . حسن بصرى گفت : بشارت است به ثواب و بهشت كه قرآن بدان ناطق است كه گفت : وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ . . . ( 10 ) ، وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ . . . ( 11 ) ، و ضحّاك گفت : آن است كه ، مؤمن را بنمايند و اعلام كنند

--> ( 1 ) . اساس : چون ، به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخه بدلها ، تصحيح شد . ( 2 ) . اساس : الغليظ ، به قياس با نسخهء مل ، تصحيح شد . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مل : گويد . ( 4 ) . اساس : السّلام : به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخه بدلها ، تصحيح شد . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مل : چنين . ( 6 ) . آو ، آج ، بم ، مل ، لب ، آز : كم خطا كند . ( 7 ) . مل ، لب ، آز : سيوم . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها و . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها در . ( 10 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 30 . ( 11 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 25 .