كرسى و لوح و قلم و بهشت ، و آنچه در زمين آفريد ( 1 ) از انواع : حيوان و جماد از كوهها و درياها و آدميان و جنّيان و بهايم و سباع و وحوش و طيور ، آنچه تفصيل آن جز او نداند . * ( لآياتٍ ) * ، در اين جمله آياتى هست و دلالاتى و بيّناتى آنان را كه متّقى باشند و از عقاب او بترسند و از معاصى او اجتناب كنند . عبد اللَّه عباس گفت : سبب نزول آيت آن بود كه ، كافران گفتند : اى محمّد ! آيتى بيار ما را تا ما به تو ايمان آريم . حق تعالى ، اين آيت ( 2 ) بفرستاد و گفت : اين همه ، آيات و بيّنات و حجج و دلايل است بر الهيّت و وحدانيّت من ، و لكن كسى را آيات باشد [ كه ] ( 3 ) در او نگرد . آنگه گفت : * ( إِنَّ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا ) * ، آنان كه ( 4 ) ثواب ما اميد ندارند و از عقاب ما نترسند و ايمان ندارند به بعث و نشور ، و آن كه ايشان را با نزد ما مىبايد آمدن و ملاقات ( 5 ) حساب و كتاب . * ( وَرَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا ) * ، و [ به ] ( 6 ) زندگانى دنيا كه نزديكتر است راضى شده‌اند ( 7 ) و همّت ( 8 ) ايشان از آن برتر نمىشود ( 9 ) . * ( وَاطْمَأَنُّوا بِها ) * ، و با دنيا ساكن شده‌اند و پشت به او باز داده و اعتماد كرده بر او ، و آنان كه از آيات و ادلَّه و حجج ما غافلاند ، بىخبراند . عبد اللَّه عبّاس گفت : مراد به آيت ما ( 10 ) ، قرآن است و محمد [ عليه السّلام ] ( 11 ) و حمل آن بر عموم كردن اوليتر باشد . و بعضى اهل لغت ( 12 ) گفتند : رجاء ، در آيت به معنى خوف است ، چنان كه هذلى گفت [ 130 - پ ] : اذا لسعته النّحل لم يرج لسعها و خالفها في بيت نوب ( 13 ) عواسل ( 14 )

--> ( 1 ) . آو ، آج ، بم ، لب ، آز : آفريده است . ( 2 ) . آو ، آج ، بم ، لب ، آز : آيات . ( 6 - 3 ) . اساس : ندارد ، به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخه بدلها ، افزوده شد . ( 4 ) . آو : آنا كه / آنان كه . ( 5 ) . مل و . ( 7 ) . مل : راضى شدند . ( 8 ) . اساس : همه ، به قياس با نسخهء آو ، تصحيح شد . ( 9 ) . اساس : نمىشوند ، به قياس با نسخهء آو ، تصحيح شد . ( 10 ) . آج : آيات يا . ( 11 ) . اساس : ندارد ، از مل ، افزوده شد . ( 12 ) . آو ، آج ، بم ، لب : اهل علم . ( 13 ) . اساس : نور ، به قياس با نسخهء آو ، و ديگر نسخهء بدلها ، تصحيح شد . ( 14 ) . اساس و ديگر نسخه بدلها : عوامل ، به قياس با منابع لغت و شعر ، و چاپ مرحوم شعرانى ، تصحيح شد .