چنان كه شاعر گويد ( 1 ) : كأنّ اصوات من ايغالهنّ بنا اواخر ( 2 ) الميس اصوات الفرايج و باقى قرّاء خواندند : زيّن ، بفتح « زا » و « يا » على الفعل المستوي . * ( قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكاؤُهُمْ ) * ، بر آن كه « شركاء » فاعل « زيّن » باشد و « قتل » مفعول او ، معنى آن است كه : بياراستند ( 3 ) براى بسيار مشركان بتان ايشان كشتن فرزندانشان ، الَّا آن است كه تقديم مفعول كرد ( 4 ) بر فاعل . و ابو عبد الرّحمن السّلمىّ خواند در شاذّ : * ( وَكَذلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكاؤُهُمْ ) * ، بر فعل مجهول و رفع « قتل » و « شركاء » بر تقدير آن كه پندارى چون گفت : * ( زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ ) * . سائلى سؤال كرد و گفت : من زيّن ؟ فقال : شركاءهم ، و على هذا قراءة من قرأ : يسبّح له فيها بالغدوّ و الآصال رجال ، « يسبّح » بر مجهول ، آنگه « رجال » هم بر اين مرفوع باشد كه سائلى پرسد : من يسبّح ؟ فقال : رجال ، و مثله قول الشّاعر ( 5 ) : ليبك يزيد ضارع لخصومة و مختبط ممّا تطيح الطَّوائح حق تعالى در اين آيت حكايت آن كرد كه عرب دختران خود را زنده در گور كردندى استنكاف آن را تا ايشان را به كسى نبايد دادن ( 6 ) . و وجه تشبيه در « كذلك » آن است كه چنان كه شيطان به اوثان - يعنى عبادت اوثان - براى ايشان مزيّن بكرد كه خداى را نصيبى كنند و بتان را نصيبى ، و همچنين مزيّن بكرد براى ايشان قتل اولاد و كشتن فرزندان ايشان . و در « شركاء » پنج قول گفتند . حسن و مجاهد و سدّي گفتند : مراد شياطيناند كه برايشان ، وأد و دفن كردن ( 7 ) دختران زنده مزيّن بكرد ترس عار و

--> ( 1 ) . وز ، مل ، لت : مىگويد مج شعر . ( 2 ) . مج ، وز ، مل ، لت : و آخر . ( 3 ) . لت : بياراست . ( 4 ) . اساس : كرديم ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 5 ) . مج ، وز شعر . ( 6 ) . اساس : داد ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 7 ) . اساس : كردند ، با توجّه به مل تصحيح شد .