آتشى برافروزند براى كارزار ، خداى تعالى بنشاند آن را ( 1 ) . حسن بصرى و مجاهد گفتند : مراد حرب رسول ماست - عليه السّلام ( 2 ) - و حق تعالى اين از جملهء معجزات رسول كرد از آن وجه كه خبر است از غيب و مخبر مطابق خبر آمد ، و نيز براى آن كه جهودان به قوّت و شوكت ( 3 ) به حدّى بودند كه در همهء زمين حجاز كس با ايشان مقاومت نكردى ، و قريش از ايشان مدد خواستند ( 4 ) و به ايشان معتضد و مستظهر بودند ( 5 ) ، و اوس و خزرج در مخالفت ايشان مناقشت نمودندى چون رسول - عليه السّلام - پيدا گشت و به اداى ( 6 ) رسالت ، برخاست ( 7 ) آن قوّت ايشان به ضعف بدل شد و شدّت ايشان به خور ( 8 ) و بد دلى و متفرّق الاهوا شدند تا رسول - عليه السّلام - بنى قريظه را بكشت و بنى النّضير و بنى قينقاع ( 9 ) را براند و از نشيمنهاشان برون كرد ( 10 ) و بقايايى كه بماندند جزيه بر ايشان نهاد و فدك از ايشان بستد و اهل وادى القرى او را گردن نهادند و به دولت و صولت او جمله مستأصل شدند ، و اين علمى بود از اعلام معجز ( 11 ) رسول - عليه السّلام - و ذكر آتش در باب حرب و استعارت او در شرّ حديثى متداول است و معهود در لغت است و در اشعار ايشان بسيار است ، قال عوف بن عطيّه : ( 12 ) اذا ما اجتنينا جنا منهل شببنا لحرب بعلياء نارا و قال اخر : و با الحرب ( 13 ) تضطرم ( 14 ) اضطراما و قال اخر ( 15 ) :

--> ( 1 ) . مر : او را . ( 2 ) . مج ، مت : صلوات اللَّه و سلام عليه ، وز ، مر : صلوات اللَّه عليه و آله . ( 3 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مت ، مر شجاعت . ( 4 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لت ، مر : خواستندى . ( 5 ) . آن : بود . ( 6 ) . وز : به او . ( 7 ) . مر : برخواست . ( 8 ) . لب ، لت ، مر : به جور . ( 9 ) . اساس ، آن : بنى قيفاع . ( 10 ) . آج ، لب ، مر : بيرون كرد . ( 11 ) . مت : معجزه ، آج ، لب : اعجاز . ( 12 ) . مج ، وز شعر . ( 13 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لت ، مر : نار الحرب . ( 14 ) . مج ، مت : يضطرم . ( 15 ) . وز شعر .