و قال ( 1 ) الكميت ( 2 ) : و نعم ولىّ الأمر بعد وليّه و منتجع التّقوى و نعم المؤدّب فلان ولىّ عهد المسلمين اى اولى بهم . و قال - عليه السّلام - ايّما امرأة نكحت به غير اذن وليّها فنكاحها باطل . و قوله تعالى حكاية عن زكريّا - عليه السّلام : فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي ( 3 ) ، أى اولى النّاس بميراثي . و مبرّد گفت : الوليّ و المولى و الاولى و الاحقّ بمعنى واحد و آيه خطاب است جملهء مكلَّفان را ( 4 ) ، * ( إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه ) * و رسول ( 5 ) - عليه السّلام - داخل است در خطاب و إمام داخل است در او براى آن كه ولايت خداى تعالى بر همهء خلقان ثابت است ، چون گفت : * ( وَرَسُولُه ) * ، رسول عليه السّلام از ولايت خود بيرون شد چه ولايت كسى بر نفسش ثابت نباشد لاعتبار [ 7 - ر ] الرّتبة ( 6 ) . بين المولى ( 7 ) و المولىّ عليه چون گفت : * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا ) * ، رسول - عليه السّلام - ازين خطاب بيرون شد به حجّت اجماع و امام بيرون شد به اعتبار رتبه ( 8 ) چنان كه در حقّ رسول - عليه السّلام - و حق تعالى اگر چه ذكر نام [ خود ] ( 9 ) و ذكر رسول مصرّح كرد ذكر امام مصرّح نكرد و لكن به وصف به جايى رسانيد كه جارى مجراى مصرّح بود گفت : ولىّ شما كه مكلَّفانيد و مخاطبيد به خطاب من ، خداست تعالى ( 10 ) و او اوليتر است به شما از شما كه فرمان او برى و طاعت او را انقياد كنيد ( 11 ) و از او برگرفته به « واو » عطف كه معنى او اشتراك ( 12 ) الثّانى فى حكم الاوّل باشد ، و رسول خداى به شما اوليتر است و در باب ولايت و اوليترى حكم او حكم خداست - عزّ و جل - در افتراض طاعت ، و از او فرو دهم به « واو » عطف

--> ( 1 ) . مر : شاعر . ( 2 ) . مج ، مت ، وز شعر . ( 3 ) . سورهء نساء ( 19 ) آيهء 5 - 6 . ( 4 ) . مج ، مت ، وز ، فى قوله . ( 5 ) . مج ، وز ، مت ، لت و رسوله . ( 6 ) . اساس ، بم : الروئية ، آج ، ريته ، با توجه به مج ، مت ، وز تصحيح شد . ( 7 ) . مج ، وز ، مت ، آج ، لب : الولى ، لت ، مر : الوالى . ( 8 ) . اساس ، آج ، لب ، آف : ريئة ، با توجه به مج ، مت ، وز ، لت تصحيح شد . ( 9 ) . اساس : ندارد ، با توجه به مج افزوده شد . ( 10 ) . مج ، وز ، مت ، مر : جلّ جلاله . ( 11 ) . مج ، وز ، مت ، كنى / كنيد . ( 12 ) آج ، لت ، آن : اشتراك .