ان تقولوا ( 1 ) ، يعنى من اين آيات را محكم و مفصّل و مصرّف بگردانم ( 2 ) تا شما نگويى ( 3 ) كه اين چيزى است كه تو درس كرده‌اى ، يا ( 4 ) اين اخبارى است كهنه شده از اخبار گذشتگان . و قولى دگر آن است كه : « لام » غرض راست ، و معنى آن كه ما اين براى آن كرديم تا ايشان نگويند ( 5 ) كه تو اين برخواندى به حضرت ما و اقرار دهند به زبان خود تا حجّت بر ايشان بايستد [ 101 - پ ] ، و بر اين قول « درست » به معنى قرأت و بلَّغت باشد . زجّاج گفت : « لام » عاقبت راست ، و معنى آن كه ما تفصيل اين آيات براى آن كرديم تا ايشان اين نگويند ( 6 ) ، و لكن عاقبت آن بود كه اين بگفتند و پنداشتى ما خود براى آن كرديم تا ايشان اين گفتار بگويند . رمّاني گفت : تصريف ، اجراء معنى داير باشد در معانى متعاقب ، و وجه « كاف » تشبيه آن است كه گفت : ما در اين سورت ( 7 ) همچنان تصريف آيات كرديم كه در دگر سورتها . * ( وَلِنُبَيِّنَه ) * ، « لام » غرض است ، و نيز ما ( 8 ) بيان كنيم براى قومى كه اين دانند ، و مورد اين آيت وعيد و تهديد است . * ( اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ) * ، خداى تعالى در اين آيت امر كرد رسولش را به متابعت آنچه بر او مىآرند از خداى تعالى ، و وحى و ايحاء ، القاء المعنى ( 9 ) الى النّبيّين باشد از جهت ( 10 ) پوشيده و وحى كه اشاره باشد از آن جاست ( 11 ) في قوله : فَأَوْحى إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَعَشِيًّا ( 12 ) .

--> ( 1 ) . اساس و همهء نسخه بدلها : يقولوا ، با توجّه به ضبط آيهء ما قبل تصحيح شد ، آج ، لب ، بم ، آف ، لت ، آن و لئلَّا يقولوا . ( 2 ) . مج ، وز ، مت : نكردم . ( 3 ) . مج ، وز ، مت : نگوييد . ( 4 ) . مج ، وز ، مت : تا . ( 5 ) . مج ، وز ، مت : بگويند . ( 6 ) . مج ، مت : بگويند . ( 7 ) . اساس ، آج ، لب ، بم ، آف ، آن : صورت ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 8 ) . مج ، وز ، مت : تا . ( 9 ) . مج ، وز ، مت : النّفس . ( 10 ) . مج ، وز ، مت : جهتى . ( 11 ) . مج ، وز ، مت : اين جاست . ( 12 ) . سورهء مريم ( 19 ) آيهء 11 .