در هر سه جاى بر مغايبه ، و باقى قرّاء به « تاى » خطاب . آنان كه به « يا » خواندند ، حمل كردند على قوله : * ( وَما قَدَرُوا اللَّه حَقَّ قَدْرِه إِذْ قالُوا ) * ( 1 ) ، آن كه به « تا » ى خطاب خواند حمل كرد على قوله : « قل » ، چو ( 2 ) « قل » امر مخاطب باشد آنچه از پى او آمد آن را هم بر خطاب حمل كرد ( 3 ) . آنگه حق تعالى وصف قرآن كرد چون جهودان و مشركان آن را منكر شدند ، گفت : * ( وَهذا كِتابٌ ) * ، اشارت است « هذا » به قرآن ، گفت : اين كتابى است كه ما آن را بفرستاديم مبارك ( 4 ) . و قوله : * ( أَنْزَلْناه ) * ، در محلّ رفع است كه صفت كتاب ( 5 ) است ، يعنى و هذا كتاب منزل ( 6 ) مبارك . و اصل بركت ثبات و بقا باشد من بروك البعير و براكاء القتال اى شدّته و ثباته ، يعنى خير ( 7 ) او ثابت ( 8 ) و باقى است و اين كتاب مصدّق و راست دارندهء كتب اوايل است ( 9 ) از تورات و انجيل و زبور . * ( وَلِتُنْذِرَ ) * ، تا بترسانى ( 10 ) به او مكّه را يعنى ، اهل مكّه را . ابو بكر ( 11 ) عن عاصم خواند : « لينذر » به « يا » ، يعنى قرآن ، تا اين كتاب قرآن بترساند و اين مجاز باشد . و آنچه باقى قرّاء بر آنند از « تا » ى خطاب كه منذر رسول باشد هم حقيقت باد ( 12 ) و هم موافق ديگر آيات من قوله تعالى : إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ ( 13 ) ، إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ ( 14 ) ، إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشاها ( 15 ) ، و قوله : لِلنَّاسِ بَشِيراً وَنَذِيراً ( 16 ) . و إنذار اعلام با تخويف باشد و امّ القرى بلا خلاف مكّه است . و امّ اصل باشد يعنى أصل القرى براى آن كه زمين از زير آن برون ( 17 ) آورد خداى تعالى ، و براى آن مكّه را تخصيص كرد كه كعبه در آن جاست و آن مقصد عالميان است براى حجّ و گفتند : براى آنش امّ القرى خواند

--> ( 1 ) . مج ، وز و . ( 2 ) . مج ، وز ، مت ، آج ، لب ، لت : چون . ( 3 ) . مج ، وز ، مت : هم بر حمل خطاب كرد . ( 4 ) . بم : * ( مُبارَكٌ ) * ، مر : كه مبارك است . ( 5 ) . آج ، لب ، بم ، آن : كتابت . ( 6 ) . اساس : مقول ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 7 ) . مج ، وز ، مت ، مل ، مر : جز . ( 8 ) . مت ، آن : ثبات . ( 9 ) . بم ، آف ، آن : او اين است . ( 10 ) . مج ، وز ، مت : بترسانيد ، لت ، آن : بترساند . ( 11 ) . مج ، وز ، مت : ابو عمرو . ( 12 ) . مج ، وز ، مت : بود . ( 13 ) . سورهء يس ( 36 ) آيهء 11 . ( 14 ) . سورهء رعد ( 13 ) آيهء 7 . ( 15 ) . سورهء نازعات ( 79 ) آيهء 45 . ( 16 ) . سورهء سبا ( 34 ) آيهء 28 . ( 17 ) . مج ، وز ، مت : بيرون .