قال الله تعالى خداى تعالى ، گفت به جواب عيسى كه : من اين خوان بفرستم . مدنيان و شاميان و عاصم خواندند : * ( مُنَزِّلُها ) * بالتّشديد ، از تفعيل براى تكثير فعل گفتند براى آن كه چند بارها فرود آمد ، و در خبر هست كه : چهل بامداد فرود مىآمد ( 1 ) ، و باقى قرّاء خواندند : « منزلها » بالتّخفيف من الانزال ، و لكن شرط آن است كه هر كه [ 52 - پ ] پس از آن ، يعنى پس از ( 2 ) نزول آن كافر شود من او را عذابى كنم كه هيچ كس را از جهانيان چنان عذاب نكرده باشم . خداى تعالى خوان بفرستاد و ايشان كافر شدند و خداى تعالى ايشان را مسخ كرد با خوك و بوزينه ( 3 ) كرد . عبد اللَّه عمر گفت : از اهل دوزخ آنان كه ايشان را عذاب ( 4 ) سختر ( 5 ) باشد منافقان باشند و آنان كه كافر شدند به مائده از قوم عيسى و آل فرعون . علما خلاف كردند در آن كه [ مائده ] ( 6 ) فرود آمد يا نيامد [ مجاهد گفت : فرود نيامد ، و اين مثلى است كه خداى تعالى بزد . حسن بصرى گفت : مائده فرو نيامد ] ( 7 ) براى آن كه قوم چون اين شرط بشنيدند كه : * ( فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُه عَذاباً لا أُعَذِّبُه أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ ) * ، استغفار خواستند و گفتند : نخواهيم ( 8 ) . و درست آن است كه گفتند : مائده ( 9 ) فرود آمد براى آن كه ظاهر قرآن دليل آن مىكند ، خداى تعالى گفت : * ( إِنِّي مُنَزِّلُها ) * ، من فرو فرستم آن را ، و اين خبرى است مطلق و در اخبار او تعالى خلاف نبود . دگر اخبار متواتر آمد از صحابه و تابعين و اهل علم . كعب الأحبار گفت : روز يك شنبه فرود آمد ، براى آن ترسايان آن را عيد گرفتند . مفسّران خلاف كردند در كيفيّت آن و آنچه بر او بود از طعام . قتاده روايت كرد از ( 10 ) خلاس ( 11 ) بن عمرو عن عمّار بن ياسر كه رسول - عليه السّلام - گفت : مائده فرود آمد بر او نان و گوشت بود ، و ايشان درخواستند از

--> ( 1 ) . مج ، وز ، مت ، آج ، لب : فرود آمد . ( 2 ) . مج ، وز : ندارد . ( 3 ) . مج ، وز ، مت : بوزنه . ( 4 ) . آج ، لب : عذاب ايشان . ( 5 ) . مج ، وز ، مت ، آج ، لب ، آف ، لت ، مر : سختتر . ( 7 - 6 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج ، وز افزوده شد . ( 8 ) . وز : بخواهيم . ( 9 ) . مج ، وز ، مت : خوان . ( 10 ) . مج ، وز ، مت : عن . ( 11 ) . مج ، وز : خلاص ، آف : خلاش .