الشيخ أبو الفتوح الرازي

142

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

تأكيد حكم معطوف عليه باشد از اتّقاء محارم و اين بر سبيل توسّع و مجاز باشد و عدول از ظاهر . در خبر است كه : در عهد عمر خطَّاب ( 1 ) مردى نام او قدامة بن مظعون خمر خورد و مست در بازار آمد او را بگرفتند و پيش عمر بردند ( 2 ) ، او را گفت : چرا خمر خوردى ؟ گفت : براى اين آيت كه خداى گفت : * ( لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا ) * - الاية . عمر را شبهت ( 3 ) حاصل شد در حدّ زدن ( 4 ) و حدّ او در توقّف نهاد . امير المؤمنين على را از ( 5 ) حال خبر دادند ( 6 ) به مسجد آمد و عمر را گفت : چرا قدامهء مظعون را حد نزدى ؟ گفت : او آيتى از قرآن آورد و اين آيه برخواند . امير المؤمنين ( 7 ) گفت : او را پيش من آريد . قدامه را گفتند : همى چرا خمر خوردى ؟ گفت : ندانستم كه حرام است ، اين آيت نيارست خواندن . على ( 8 ) گفت اين را بگردانيد ( 9 ) بر مهاجر و انصار تا آيت تحريم ( 10 ) كس بر اين خوانده است ! جماعتى آمدند و گواهى دادند كه او را تحريم خمر معلوم بود و بسيار شنيده است آيهء تحريم خمر گفت : اين را ببرى ( 11 ) و حد زنى ( 12 ) و آنگه توبه عرضه كنيد بر او از آنچه گفت مرا اين خمر خوردن رواست اگر توبه كند رها كنيد ، و اگر توبه نكند گردنش بزنيد كه مرتد است . قدامه گفت : توبه كردم ، امير المؤمنين گفت : ندانى كه تو اهل اين آيت نئى كه نه مؤمن هستى و نه متّقى نه عامل صالح ، آنگه چون خواستند كه حدّ زنند او را در كميّت خلاف افتاد ايشان را هر كسى چيزى بگفت . گفتند رجوع هم به او بايد كردن او را گفتند حدّش چند زنيم ؟ امير المؤمنين گفت : هشتاد تازيانه ، گفتند : چرا ؟ گفت : لأنّ الشّارب اذا شرب سكر و اذا سكر هذى و اذا هذى افترى و حدّ المفتري ثمانون جلدة براى آن كه شارب چون خمر خورد مست شود و چون مست

--> ( 1 ) . اساس رضى الله عنه . ( 2 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر عمر . ( 3 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : شبهتى . ( 4 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، لت ، مر او . ( 5 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، لب ، مر اين . ( 7 - 6 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر او . ( 8 ) . بم ، آف عليه السلام . ( 9 ) . وز : بگردانند . ( 10 ) . بم ، آف چه . ( 11 ) . مج ، مت ، وز ، آف ، لت ، آن ، مر : ببريد . ( 12 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، آف ، لت ، آن : زنيد ، مر : بزنيد .