هشت مرد از اهل شام [ پيش رسول آمدند از جمله ايشان بحيرا راهب بود ، و أبرهه ، و ادريس ، و اشرف و نمام ، و قسم ( 1 ) ، و دريد ، و ايمن اين هشت مرد از شام ] ( 2 ) بودند . رسول - عليه السّلام - سورهء يس بر ايشان خواند چون قرآن بشنيدند بگريستند و گفتند : چه نيك ماند اين كلام به آنچه خداى تعالى به عيسى فرو فرستاد ، خداى تعالى در حقّ ايشان اين آيت ( 3 ) فرستاد : * ( لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ ) * ، الى قوله . * ( وَذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ ) * ، * ( وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى ) * ، و نزديكتر كه ايشان را يا بى به مودّت و دوستى مؤمنان ( 4 ) ترساياناند كه نجاشى است و اصحاب او كه وفد شدند ( 5 ) و پيش رسول آمدند و آن هفتاد مرد بودند بر قول بعضى مفسّران ، مقاتل و كلبي گفتند : چهل مرد بودند ، سى و دو از حبشه و هشت از شام . عطا گفت : هشتاد مرد بودند ، چهل از اهل نجران من بنى الحارث بن كعب ، و سى و دو از حبشه و هشت از روم . قتاده گفت : آيت ( 6 ) در جماعتى ( 7 ) آمد از اهل كتاب كه ايشان در شرع خود به دين حقّ متمسّك بودند . چون رسول - عليه السّلام - بيامد و دعوت كرد ، و معجز ( 8 ) نمود ايمان آوردند و متابعت كردند ، خداى تعالى با ( 9 ) آيت ( 10 ) بر ايشان ثنا گفت . * ( ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ ) * ، « ذلك » اشاره است به قرب قلب در باب مودّت ، گفت : آن به سبب آن است كه از ايشان قسّيساناند و رهباناناند و قسّيس عالم ترسايان باشد . قطرب گفت : قسّ و قسّيس عالم ( 11 ) باشد به لغت روم ، قال ورقة بن نوفل : بما خبّرتنا من قول قسّ من الرّهبان اكره ان تبوحا و ابن زيد گفت : زهّاد ايشان بودند و اصل « قسوس » نميمه باشد ، يقال : قسّ

--> ( 1 ) . لت : قسيم . ( 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج افزوده شد . ( 3 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : آيات . ( 4 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، لت اين . ( 5 ) . آن : فرستادند . ( 6 ) . مج ، مت : آيتى . ( 7 ) . آج ، لب : جماعت . ( 8 ) . مج ، مت ، وز : معجزه . ( 9 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، لت : به اين ، مر : اين . ( 10 ) . مر در حق ايشان فرستاد . ( 11 ) . آج ، لب ، بم ترسايان .