يك خواهر . و اگر دو خواهر رها كند يكى از مادر و پدر و يكى از پدر بنزديك ما خواهر پدرى وارث نباشد اين جا يك نيمه مال خواهر مادرى و پدرى را باشد و باقى رد باشد هم با او ( 1 ) . و بنزديك فقها چهار دانگ [ از ميان هر دو خواهر بود ، يك نيمه خواهر مادرى و پدرى را و يك سدس خواهر پدرى را تمامى ( 2 ) چهار دانگ ] ( 3 ) و باقى چنان كه بيان كرديم بر دو مذهب از رد و بيت المال اگر عصبه نباشد . فان * ( كانُوا إِخْوَةً رِجالًا وَنِساءً ) * ، يعنى اگر وارثان جماعتى باشند از برادران ( 4 ) و خواهران نصيب ايشان * ( فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ) * باشد ، اگر ( 5 ) مادرى و پدرى باشند يا پدرى ( 6 ) ، اگر مادرى باشند برادر و خواهر به يك جاى راست گيرند اگر برادران پدرى و مادرى باشند و خواهران پدرى ، جملهء مال برادران را باشد بلا خلاف و خواهران چيزى نگيرند . و اگر خواهران مادرى و پدرى باشند و برادران پدرى ، بنزديك ما تركه خواهران را باشد دون برادران ، براى آن كه ايشان دو نسب ( 7 ) دارند با متوفّى . و بنزديك فقها چهار دانگ خواهران را باشد بتسميه و دو دانگ برادران را براى تعصيب ، و سهام شوهر و زن با اينان ثابت باشد اگر شوهر بود نيمهء مال و اگر زن بود ربع مال . قوله : * ( يُبَيِّنُ اللَّه لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا ) * ، خداى بيان مىكند براى شما تا گمراه نشوى ، و اين را تأويل از دو وجه باشد : يكى آن كه لام غرض تقدير كنند و حرف نفى براى دلالت كلام و فحوى بر او ، و تقدير ( 8 ) آن است كه : لئلَّا تضلَّوا . و مثله قوله : وَأَلْقى فِي الأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ ( 9 ) ، [ و المعنى ، لئلَّا تميد بكم ] ( 10 ) و قوله : أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ ( 11 ) اى لئلَّا تقولوا ( 12 ) . و وجه دوم ( 13 ) در تأويل آيت آن

--> ( 1 ) . آج ، لب : به او . ( 2 ) . آج ، لب : تمام . ( 3 ) . اساس يك سطر افتادگى دارد ، از وز آورده شد . ( 4 ) . وز : برادر . ( 5 ) . آج ، لب ، مر چه . ( 6 ) . وز ، آج ، تب ، مر ، لت و . ( 7 ) . مر : نسبت . ( 8 ) . لت : تفسير . ( 9 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 15 . ( 10 ) . اساس : ندارد ، با توجه به ضبط همهء نسخه بدلها و فحواى عبارت افزوده شد . وز و در آيهء ديگر معنى لكم . ( 11 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 172 . ( 12 ) . اساس و مت : يقوموا ، با توجّه به تب و فحواى آيه تصحيح شد . ( 13 ) . لت : سيم .