* ( وَرُسُلًا ) * ، در نصب او خلاف كردند . فرا گفت منصوب است به نزع حرف الجرّ و التقدير * ( أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ ) * ( 1 ) چون حرف جر بيفكند ( 2 ) فعل به او رسيد او را منصوب بكرد كقوله وَاخْتارَ مُوسى قَوْمَه اى من قومه ( 3 ) وَلا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ ( 4 ) و المعنى على عقدة النّكاح و زجّاج گفت منصوب است به فعلى كه در ضمن اوحيناست و آن فعل ارسلنا باشد براى آن كه ارسلنا و اوحينا در يك معنى باشد كأنّه قال و ارسلنا رسلا ، چنان كه گفت : لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ و المعنى للَّذين يبعدون من نسائهم و يعتزلونهنّ بالإيلاء ( 5 ) و الحلف لأنّه لا يقال الى منه انّما يقال آلى عليه و وجهى دگر آن است كه نصب او به فعلى است مقّدر محذوف كه يدلّ عليه ما بعده و التّقدير و قصصنا عليك . * ( وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْناهُمْ عَلَيْكَ ) * ، چنان كه گفت : وَالْقَمَرَ قَدَّرْناه مَنازِلَ ( 6 ) و التّقدير و قدّرنا القمر قدّرناه منازل . قوله : * ( وَرُسُلًا ) * پيغامبرانى را كه بر تو قصّهء ايشان بگفتيم و ديگران را كه قصّهء ايشان [ نگفتيم ] ( 7 ) اشتقاق قصّه من قصّ اثره باشد اذا اتّبعه و منه قوله : وَقالَتْ لأُخْتِه قُصِّيه ( 8 ) . اى اتّبعى اثره ، و در مصحف ابى هست و رسل ، * ( وَكَلَّمَ اللَّه مُوسى تَكْلِيماً ) * ( 9 ) ، مصدر براى تأكيد گويند در عقب فعل چنان كه زيدا ضربا ( 10 ) و المعنى ضربا شديدا وجيعا و معنى الاية و كلَّم اللَّه موسى تكليما شريفا و در آيت ، دليل است بر ( 11 ) آن كه كلام خداى محدث است براى آن كه خداى تعالى از ( 12 ) كلام كه با موسى گفت بر طور بيش از آن با هيچ پيغمبر ( 13 ) نگفت و آن را كه وقت وجود و حدوث او معلوم باشد قديم نبود كه قديم آن بود كه در ازل موجود باشد وجودش را اوّل نباشد و آن كس كه فرق كرد ميان تكليم و كلام به آن كه گفت كلام قديم باشد و تكليم محدّث خباط گفته باشد براى آن كه فرقى كرده باشد نه از

--> ( 1 ) . اساس : و الى رسل با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد . ( 2 ) . مر : بيفكندند . ( 3 ) . تب ، وز ، آج ، لب ، مر ، لت و قوله . ( 4 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 235 . ( 5 ) . وز ، آج ، لب ، مت ، مر ، لت : بايلاء . ( 6 ) . سورهء يس ( 36 ) آيهء 39 . ( 7 ) . اساس : بگفتيم ، با توجه به وز تصحيح شد . ( 8 ) . سورهء قصص ( 28 ) آيهء 11 . ( 9 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 164 . ( 10 ) . تب ، آج ، لب ، مر ، لت ضربت . ( 11 ) . مر : براى . ( 12 ) . تب ، آج ، لب ، مر ، لت : آن . ( 13 ) . وز ، تب : پيغامبر ، مر : پيغمبرى .