قوله تعالى : وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ( 1 ) ، و خصوصا كه عفو باشد از سر قدرت كه و العفو عن قدرة فضل من الكرم . و عبد اللَّه مسعود روايت كرد از رسول - عليه السّلام - كه او گفت : انّ اللَّه عفوّ يحبّ العفو خداى تعالى عفوّ است عفو كردن دوست دارد و رسول - عليه السّلام - گفت : من يغفر يغفر اللَّه له و من يعف يعف اللَّه عنه ، هر كه بيامرزد كسى را خداى او را بيامرزد و هر كه عفو كند گناهكارى را خداى تعالى او را عفو كند و خداى تعالى چنين كرد كه فرمود فى قوله عَفَا اللَّه عَمَّا سَلَفَ ( 2 ) ، و اين آيت دليل است بر آن كه خداى تعالى عفو كند گناهكاران را و ازو نكوست براى آن كه در اين آيت و دگر آيتها ما را فرمود و حثه كرد و رغبت فكند . و مدح ( 3 ) آنان را كه عفو كنند فى قوله : وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ ( 4 ) پس اين معنى به او لا يقتر باشد و به كرم او سزاوارتر لا سيّما با حاجت ما به او و استغناى او از ما و عذاب ما . اگر يكى از ما به آن كه رنجور و مضرور شود از ظلم ظالم و تقصير زير دستانش عفو كند ايشان را از او نكو آيد از خداى اوليتر و لايقتر براى آن كه منفعت و مضرّت بر او روا نيست و از طاعت مطيعش زيادتى نبود و در معصيت عاصى نقصانى ( 5 ) * ( فَإِنَّ اللَّه كانَ عَفُوًّا قَدِيراً ) * ( 6 ) و خداى تعالى هميشه عفو كننده و قادر بوده است . و براى آن عفو با قدرت كرد ( 7 ) كه آن كس كه از سر عجز عفو كند بر آن ممدوح نباشد و آنچه كرده باشد آن را عفو نخوانند . قوله : * ( إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللَّه وَرُسُلِه ) * آنان كه كافر شوند به خداى و پيغامبرانش ( 8 ) به خداى گويند ايمان آريم و به پيغامبرانش نياريم يا به بعضى ايمان آريم و به بعضى نياريم آنگه حق تعالى بيان و تفسير ارادهء ايشان تفريق را ميان خداى و پيغامبرانش باز گفت فى قوله : * ( وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ ) * ، مىگويند يعنى جهودان و ترسايان كه به بعضى پيغمبران تصديق مىكنيم و بعضى را تكذيب

--> ( 1 ) . سورهء بقره ( 62 ) آيهء 237 . ( 2 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 95 . ( 3 ) . تب ، آج ، لب ، مر ، لت كرد . ( 4 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 134 . ( 5 ) . مر نبوده . ( 6 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 149 . ( 7 ) . وز ، تب ، آج ، لب ، مر ، لت : مقرون . ( 8 ) . تب ، آج ، لب ، مر ، لت : پيغمبرانش .