« لفريقا » اسم انّ است ، و « لام » تأكيد راست ، و اين « لام » در اسم « انّ » آرند چون مؤخّر باشد ، يقولون : انّ في الدّار لزيدا ، و خبر ظرف باشد ، و چون مقدّم باشد نيارند ، نگويند : انّ لزيدا قائم او في الدّار ، براى آن تا حروف متداخل نباشند و دو حرف تأكيد در يك جا مجتمع نباشد . * ( لِتَحْسَبُوه مِنَ الْكِتابِ ) * ، تا شما پنداريد كه از كتاب است ، يعنى از توريت . * ( وَما هُوَ مِنَ الْكِتابِ ) * ، و آن از كتاب نيست . * ( وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * ، و گويند : آن از نزديك خداست . * ( وَما هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * ، و آن از نزديك خداى نيست . و در آيت دليل است بر آن كه معاصى از قبل خداى نيست ، خلاف آن كه مجبره گفتند و از فعل او نيست ، براى آن كه اگر از فعل او بودى [ از نزديك او بودى ] ( 1 ) . اگر گويند : چرا نشايد كه من عند اللَّه باشد خلقا و فعلا ، و از نزديك او نباشد امرا و انزالا ؟ جواب گوييم : اگر چنين باشد از نزديك او باشد على ابلغ الوجه ، نفي كردن كه : * ( وَما هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * معنى ندارد . * ( وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّه الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ) * ، و بر خداى دروغ مىگويند و مىدانند كه آنچه مىگويند دروغ است . جويبر گفت از ضحّاك از عبد اللَّه عبّاس كه : آيت در هر دو فرقت است - جهودان و ترسايان - كه ايشان در توريت و انجيل تصرّف كردند ، و آن را تغيير و تبديل كردند ، و آنچه در اين دو كتاب بود از ذكر دين مسلمانى بيفگندند ، خداى تعالى بيان فعل ايشان با مؤمنان بگفت : * ( ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَه اللَّه الْكِتابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ) * مقاتل گفت و ضحّاك : مراد به « بشر » عيسى است و به « كتاب » انجيل ، و آيت در وفد نجران آمد . عبد اللَّه عبّاس و عطا گفتند : مراد به « بشر » محمّد است و به « كتاب » قرآن ، و سبب نزول آيت آن بود كه وفد نجران گفتند ، و جماعتى از جهودان گفتند ( 2 ) : اى محمّد ! همانا تو مىخواهى كه ما تو را پرستيم چنان كه خداى را پرستيد ؟ خداى تعالى اين آيت فرستاد . رسول - عليه السلام - گفت : معاذ اللَّه ! مرا به خلاف اين فرستاده‌اند تا نهى كنم مردمان را از آن كه بدون خداى كسى را پرستند .

--> ( 1 ) . مج : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 2 ) . مب ، مر : وفد نجران گفتند .