ذمّى را عامل كه از او جزيه ستدى مال من از او بستدى ، امّا امروز معامله نمىكنم جز با فلان و فلان - و دو مرد را نام برد . و گفته‌اند : اكمل الدّيانة ترك الخيانة و اعظم الافلاس خيانة النّاس . و اين در معنى همان است كه رسول - عليه السلام - گفت : الامانة تجرّ الرّزق و الخيانة تجرّ الفقر ، گفت : امانت روزى آرد ، و خيانت درويشى آرد . * ( إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّه وَأَيْمانِهِمْ ) * - الاية ، در سبب نزول اين آيت خلاف كردند . عكرمه گفت : آيت در ابو رافع آمد و كنانة بن ابى الحقيق ( 1 ) و حيىّ بن اخطب و جماعتى از رؤساى جهودان كه ايشان آياتى كه در توريت بود در نعت و صفت رسول - عليه السلام - بپوشيدند و پنهان كردند براى طمع حطام دنيا و حبّ رياست ، تا جهودان از ايشان بر نگردند و آن مرسومى كه در اوقات بودى از ايشان فوت نشود . كلبى گفت : جماعتى از علما و احبار جهودان بودند درويش ، و سالى قحط بود ، بنزديك كعب اشرف آمدند و از او پاره اى گندم خواستند . او گفت : چه گويى ( 2 ) اين مرد را كه آمده است و دعوى نبوّت مىكند ؟ گفتند : پيغامبر خداست و صادق و راستيگر است . كعب ايشان را گفت : شما بنزديك من آمده‌ايد ، و من در حق شما خير بسيار خواستم كردن از طعام و كسوت ، و اكنون خويشتن را محروم كردى ، بر وى ( 3 ) كه شما را بنزديك من هيچ روى نيست . ايشان گفتند : ما را مهلت ده تا ما برويم و اين محمّد را ببينيم ، و در كتاب نگريم و نعت و صفت او با نوشته ( 4 ) توريت مقابل كنيم . برفتند و رسول را - عليه السلام - بديدند و توريت بر گرفتند ، و آن آيات كه در وصف رسول بود - عليه السلام - تغيير و تبديل كردند ، و به خلاف آن كه بود بنوشتند ، و بنزديك كعب اشرف آوردند ( 5 ) ، او ايشان را طعام داد و شادمانه شد به آن ، و خداى تعالى اين آيت بفرستاد و نظير او در سورة البقرة ، قوله : إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلَ اللَّه مِنَ الْكِتابِ وَيَشْتَرُونَ بِه ثَمَناً قَلِيلًا أُولئِكَ ما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ ( 6 ) .

--> ( 1 ) . مج و ديگر نسخه بدلها : لبانة بن ابى الحقيق ، با توجّه به منابع و مآخذ خبر تصحيح شد . ( 2 ) . گويى / گوييد . ( 3 ) . مب ، مر : محروم كرديد ، برويد . ( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر در . ( 5 ) . دب ، آج ، لب ، فق : آمدند . ( 6 ) . سوره بقره ( 2 ) آيه 174 .