كاسه خود به عادت طعام مىخورد و هيچ كم نمىشد ( 1 ) ، او را گفت : تو چه مردى ؟ گفت : من عيسى مريمم ( 2 ) پيغامبر خدا ، و او را دعوت كرد و ( 3 ) ايمان آورد و خواصّ ملك به او ايمان آوردند و ملك رها كردند و در قفاى او ايستادند ، حواريّان ايشان بودند . كلبي گفت و ابو روق : حواريّان اصفياء و خواصّ عيسى بودند - و ايشان دوازده مرد بودند . حسن ( 4 ) گفت : حواريّان انصار عيسى بودند ، و حوارىّ ناصر باشد . نضر بن شميل گفت : حوارىّ الرّجل خاصّته . قتاده گفت : حوارىّ وزير باشد ، و هم از قتاده پرسيدند كه حوارىّ كه باشد ؟ گفت : آن كس باشد كه خلافت را بشايد . * ( نَحْنُ أَنْصارُ اللَّه ) * ، حواريّان گفتند : ما ياران خداييم ، يعنى ما ياران رسول خداييم . * ( آمَنَّا بِاللَّه ) * ، ايمان آورديم به خداى . * ( وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ) * ، و گواه باش اى عيسى به آن كه ما مسلمانيم . * ( رَبَّنا ) * ، اى خداوند ( 5 ) پروردگار ما ! * ( آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ ) * ، ايمان ( 6 ) آورديم به آنچه تو فرستاده بودى ( 7 ) از كتبهاى پيشين . * ( وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ ) * ، و متابعت كرديم پيغامبر را ، يعنى عيسى را . * ( فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ ) * ، نام ما در جمله گواهان بنويس كه ما بر اين گواهى مىدهيم ، يعنى آنان كه براى پيغامبران تو گواهى دادند به صدق . عطا گفت : مع النّبيّين ، با پيغامبران ، براى آن كه هر پيغامبرى گواه امّت باشد . عبد اللَّه عبّاس گفت : مع محمّد و امّته ( 8 ) ، بيانه : وَجِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً ( 9 ) ، و قوله [ وَ ] ( 10 ) كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ ( 11 ) . * ( وَمَكَرُوا ) * ، مكر كردند ( 12 ) ، و « مكر » تدبير لطيف پوشيده باشد . و اهل معانى

--> ( 1 ) . دب : و هيچ نمىگفت و كم نمىشد ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : هيچ تمام نمىشد . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مر : عيسى بن مريمم . ( 3 ) . وز : و او ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : او . ( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : حسن بصرى . ( 5 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر و . ( 6 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : ما ايمان . ( 7 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تو فرستادى . ( 8 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر و . ( 9 ) . سوره نساء ( 4 ) آيه 41 . ( 10 ) . مج : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها ، از قرآن مجيد افزوده شد . ( 11 ) . سوره بقره ( 2 ) آيه 143 . ( 12 ) . مج ، مكر كردن ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .