* ( وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ ) * ، و ملك از آن كه خواهى بستانى تا مقهور هواى نفس شود ، و هوا بر او غالب شود ، [ هوا پرست شود ] ( 1 ) ، چنان كه گفت : أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَه هَواه ( 2 ) ، پادشاه آن است كه بر ( 3 ) خود پادشاه است : ملكت نفسي فذاك ملك ما مثله للانام ( 4 ) ملك فصرت حرّا بملك نفسي فما لخلق علىّ ملك [ و الاخر ] ( 5 ) . من ملك النّفس فحرّ ما هو و العبد من يملكه هواه بعضى ديگر گفتند : « ملك » عافيت ( 6 ) است ، قال اللَّه تعالى : و جعلكم ملوكا ( 7 ) . . . ، قيل : اراد اصحاء ، و در مثل هست كه : تن درستى پادشاهى است . و رسول - عليه السلام - گفت : من اصبح امنا في سربه معافي ( 8 ) في بدنه ( 9 ) عنده قوت يومه فكانّما حيزت له الدّنيا بحذافيرها ، گفت ( 10 ) : هر كه در روز آيد ايمن در راهش تن درست و قوت روز دارد پندار ( 11 ) كه ملك دنيا جمله او راست . و گفته‌اند : ملك قناعت است . رسول - عليه السلام - گفت : ملوك الجنّة من امتى القانع يوما بيوم فمن اوتى ذلك فلم يقبله بقبوله ( 12 ) و لم يصبر عليه تشكرا ( 13 ) قصر عمله ( 14 ) و قلّ عقله ، گفت : پادشاهان بهشت قانعان به قوت باشند ، روز به روز هر ( 15 ) كس را كه اين بدهند و قبول نكند به شكل ، و صبر نكند بر آن عملش قاصر باشد و عقلش اندك ( 16 ) .

--> ( 1 ) . اساس ، وز : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 2 ) . سوره جاثيه ( 45 ) آيه 23 . ( 3 ) . فق نفس و تن ، مب ، مر سر نفس و تن . ( 4 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است ، الامام ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . اساس كه نو نويس است : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 6 ) . اساس كه نو نويس است : عامه ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 7 ) . سوره مائده ( 5 ) آيه 20 . ( 8 ) . مج : معافيا . ( 9 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر و . ( 10 ) . همه نسخه بدلها : ندارد . ( 11 ) . كذا : در اساس و مج ، ديگر نسخه بدلها : پندارد . ( 12 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : ندارد . ( 13 ) . اساس : بشكر ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 14 ) . لب : علمه . ( 15 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است آن ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد . ( 16 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : عقلش كم بود ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .